Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Makro İktisat 1

Ünite 8: Ünite 8 — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Devletli Basit Keynezyen Model — Basit Keynezyen modele kamu harcamaları (G0), transfer ödemeleri (TR0) ve vergi oranlarının (t) dahil edildiği, mal piyasalarının incelendiği makroekonomik modeldir. Bu modelde devletin bütçe araçları toplam talebi ve denge milli geliri doğrudan şekillendirir.

Transfer Ödemeleri (TR0) — Devletin karşılıksız olarak yaptığı, emekli maaşları ve öğrenci bursları gibi ödemeleri kapsayan otonom bir bileşendir. Modelde tüketim harcamalarını ve dolayısıyla toplam talebi artırıcı bir etki yaratır.

Otonom Harcamalar — Milli gelir düzeyinden (Y) bağımsız olarak gerçekleşen, tüketim, yatırım veya kamu harcamalarının sabit bileşenleridir. Örneğin otonom tüketim (C0) veya otonom ithalat (M0) gelirden bağımsız sıfır gelir düzeyinde bile yapılan harcamalardır.

Marjinal Tüketim Eğilimi (c) — Meydana gelen bir birimlik gelir artışının ne kadarının tüketim harcamalarına ayrıldığını gösteren katsatıdır. Örneğin c = 0.80 ise her 1 TL'lik gelir artışının 80 kuruşu tüketime gitmektedir.

Vergi Oranı (t) — Devletin kamu harcamalarını finanse etmek için milli gelirden aldığı kesinti oranıdır. Vergi oranının varlığı, bireylerin kullanılabilir gelirini düşürerek marjinal tüketim eğilimini ve tüketim fonksiyonunun eğimini azaltır.

Tasarruf Fonksiyonu — Gelirin tüketime ayrılmayan kısmının tasarruf ile ilişkisini gösteren fonksiyondur. Dışa kapalı devletli modelde S = -(C0 + cTR0) + s(1-t)Y şeklinde ifade edilir ve vergiler tasarruf eğilimini de daraltır.

Çarpan Katsayısı (Multiplikatör) — Otonom harcamalarda meydana gelen bir birimlik değişimin, denge milli gelirde yarattığı kat kat değişimi gösteren katsatıdır. Devletli ve dışa kapalı modelde 1 / [1 - c(1-t)] formülüyle hesaplanır.

Dışa Açık Basit Keynezyen Model — Ekonominin dış dünya ile ticaret yaptığı, ihracat ve ithalatın model değişkenleri arasına eklendiği Keynezyen mal piyasası analizidir. Sızıntıların arttığı bu modelde dış ticaret dengesi de analize dahil olur.

İthalat Fonksiyonu — İthalat harcamaları ile milli gelir arasındaki ilişkiyi gösteren M = M0 + mY denklemidir. Gelir arttıkça ithalat artar, ayrıca reel döviz kuru da ithalatı etkileyen dışsal unsurlardandır.

Otonom İthalat (M0) — Milli gelir düzeyinden bağımsız olarak, ekonomik birimin gelir sıfır olsa dahi yapmak zorunda olduğu zorunlu ithalat harcamalarını gösterir. İthalat fonksiyonunun dikey kesişim noktasını belirler.

Marjinal İthal Eğilimi (m) — Milli gelirde meydana gelen bir birimlik artışın ne kadarının ithalata (dış alıma) yönlendirildiğini gösteren katsatıdır. Dışa açık modelde toplam talep eğrisini ve çarpan katsayısını küçültücü etki yapar.

Dış Ticaret Dengesi — Bir ülkenin yaptığı ihracat ile ithalat arasındaki farktır. İthalat ihracattan büyükse dış ticaret açığı, ihracat ithalattan büyükse dış ticaret fazlası meydana gelir.

Reel Döviz Kuru — Yurtiçi ve yurtdışı malların nispi fiyatını gösteren ölçüttür. Reel döviz kurundaki artışlar (yerli malların pahalılaşması) ithalatı azaltırken, kur düşüşleri ithalatı artırır.