Ne Öğrendik?
← Ünite 14

Ünite 14: Türkiye’de Maliye Politikasının Gelişimi (1980 – 2014) — Ünite Özeti

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için kapanış özeti basılmamış. Aşağıdaki kısa özet ünite içeriğinden hazırlandı; kitabın kendi cümleleri değildir.

Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı

Bu bölümde, Türkiye'nin 1980 ile 2014 yılları arasındaki maliye politikası gelişmeleri ve ekonomik dönüşüm süreçleri ele alınmıştır. Süreç, ithal ikameci modelden ihracata dayalı büyümeye geçişi sağlayan 24 Ocak 1980 Kararları ile başlamış, ardından makroekonomik dengesizlikleri gidermek amacıyla alınan 4 Şubat 1988 Kararları ve finansal serbestleşme adımlarıyla devam etmiştir. Sermaye hareketlerinin serbest bırakılmasıyla ortaya çıkan yüksek faiz ve düşük kur dengesi, ülkeyi 1994 krizine sürüklemiş ve bu krizi aşmak için geçici ek vergiler ile devalüasyon içeren 5 Nisan Kararları yürürlüğe konmuştur. Bölümün devamında, 1999 yılındaki Enflasyonla Mücadele Programı ve döviz çapası sisteminin yol açtığı likidite sıkışıklığı ile tetiklenen 2000 ve 2001 krizleri incelenmiştir. Bu krizlerin ardından Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı kapsamında yüksek faiz dışı fazla verilmesi hedeflenmiştir. 2008 küresel finans krizinin Türkiye ekonomisindeki daraltıcı etkilerini hafifletmek amacıyla uygulanan ÖTV ve KDV indirimleri gibi genişletici maliye politikaları ile canlandırma paketleri de ünitede detaylandırılmıştır. Son olarak, konsolide bütçe, KİT'ler, yerel yönetimler, sosyal güvenlik kuruluşları ve bütçe dışı fonlardan oluşan kamu kesimi genel dengesi analiz edilmiştir. 1980 sonrasında yükselen kamu kesimi borçlanma gereğinin, 2000'li yıllardaki özelleştirmeler, sosyal güvenlik reformları ve 5018 sayılı Kanun ile fonların bütçe içine alınarak tasfiye edilmesi sayesinde kontrol altına alınma süreci açıklanmıştır.