Mükelleflerin ekonomik faaliyetlerine ve vergilendirmeye ilişkin durumları vergi dairesine bildirmeleri, beyannameye dayanan tarh usulünün sağlıklı işlemesi için zorunludur. Bildirilmesi gereken temel olaylar; işe başlama, adres değişiklikleri, iş ve işletme değişiklikleri ile işi bırakma hâlleridir. İşe başlama bildiriminde bulunmak zorunda olanlar Vergi Usul Kanunu'nun 153. maddesinde tek tek sayılmıştır. Bunlar; vergiye tabi ticaret ve sanat erbabı, serbest meslek erbabı, kurumlar vergisi mükellefleri ile kolektif, adi ve komandit şirketlerin komandite (sınırsız sorumlu) ortaklarıdır. Komanditer (sınırlı sorumlu) ortakların ise yönetim yetkisi olmadığından bildirim yükümlülüğü yoktur. İşe başlamanın tespiti için kanunda belirli belirtiler öngörülmüştür. Tüccarlar için iş yeri açılması, iş yeri açılmamış olsa bile ticaret siciline veya mesleki kuruluşa kaydolunması ya da basit usulde vergilendirilenlerin bilfiil işle uğraşmaya başlaması işe başlama belirtisidir. Serbest meslek erbabı için ise muayenehane, yazıhane gibi özel iş yerlerinin açılması, tabelaların asılması, mesleki faaliyete yönelik ilanlar yapılması veya mesleki kuruluşlara kaydolunması işe başlamayı gösterir. İş yeri kavramı; mağaza, yazıhane, depo, şantiye, tarla gibi ticari, sınai, zirai veya mesleki faaliyetin icrasına tahsis edilen tüm yerleri kapsar. İşe başlama bildiriminin süresi, işe başlama tarihinden itibaren on gündür. Gerçek kişiler bu bildirimi bizzat, avukatları ya da 3568 sayılı Kanun'a göre yetkilendirilmiş meslek mensupları aracılığıyla yapabilirler. Şirket kuruluşlarında ise ticaret sicil memurlukları, tescil başvurusu evrakının bir suretini on gün içinde ilgili vergi dairesine göndermekle görevlendirilmiştir. Bu gönderim ile mükellef bildirimde bulunmuş sayılır. Bu görevi süresinde yapmayan ticaret sicil memurlarına birinci derece usulsüzlük cezası uygulanır. İşi bırakma, vergiye tabi olmayı gerektiren işlemlerin tamamen durdurulması ve sona ermesidir; geçici durdurmalar işi bırakma sayılmaz. İşi bırakma ve diğer değişiklik bildirimlerinin süresi, olayın meydana geldiği tarihten itibaren bir aydır. Sadece bina ve arazi değişiklikleri için iki aylık özel bir bildirim süresi öngörülmüştür. Bildirimlerde yazılı şekil esastır; ancak okur-yazar olmayan defter tutmayan mükellefler sözlü bildirimde bulunabilir ve bu durum tutanakla tespit edilir. Posta ile taahhütlü gönderilen bildirimler, postaya verildiği tarihte vergi dairesine verilmiş kabul edilir. Defter tutma, bir dönem içindeki değer hareketlerinin kaydedilerek vergi matrahının doğru tespit edilmesini sağlayan en temel ödevlerden biridir. Vergi Usul Kanunu'na göre ticaret ve sanat erbabı, ticaret şirketleri, iktisadi kamu müesseseleri, dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler, serbest meslek erbabı ve gerçek usulde vergilendirilen çiftçiler defter tutmak zorundadır. Esnaf muaflığından yararlananlar, gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiler, basit usuldeki mükellefler ile kurumlar vergisinden muaf olan iktisadi kamu müesseseleri ve dernek/vakıf işletmeleri ise bu yükümlülükten muaftır. Defterler hesap dönemi itibarıyla tutulur ve kayıtlar her hesap dönemi sonunda kapatılıp yeni dönemin başında açılır. Hesap dönemi normalde takvim yılıdır (1 Ocak - 31 Aralık). Ancak faaliyetleri takvim yılına uymayanlar için Maliye Bakanlığı 12 aylık özel hesap dönemleri belirleyebilir. İşe yeni başlama veya işi bırakma durumlarında bir yıldan kısa süren faaliyet dönemleri 'kıst hesap dönemi' olarak adlandırılır. Türkiye'de 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile tek düzen muhasebe sistemine geçilmiştir. Tacirler defter tutma bakımından iki sınıfa ayrılır. Birinci sınıf tacirler bilanço esasına göre, ikinci sınıf tacirler ise işletme hesabı esasına göre defter tutarlar. Yıllık alım, satım ve iş hasılatı tutarları kanunda belirtilen hadleri aşanlar, her türlü ticaret şirketleri ile kurumlar vergisine tabi olan diğer tüzel kişiler birinci sınıf tacir sayılır. İkinci sınıf tacirler ise bu hadlerin altında kalanlar ile işe yeni başlayan ve henüz sınıflandırılmayan mükelleflerdir. İkinci sınıftan birinci sınıfa geçiş, hadlerin %20'den fazla aşılması durumunda zorunludur; birinci sınıftan ikinci sınıfa geçiş ise hadlerin %20'den fazla düşmesi durumunda mükellefin isteğine bağlıdır. Bilanço esasında tutulması zorunlu olan defterler; yevmiye defteri, defterikebir ve envanter defteridir. İşletme hesabı esasında ise sadece işletme hesabı defteri tutulur. İşletme defterinin sol tarafı giderleri, sağ tarafı ise hasılatı gösterir. Amortismana tabi iktisadi kıymetler işletme hesabına doğrudan yazılmaz, ancak amortisman kaydı tutularak yıllık amortismanlar giderleştirilebilir. Emtia alım satımı yapan ikinci sınıf tacirlerin her hesap dönemi sonunda emtia envanteri çıkarmaları ve dönem sonunda işletme hesabı hülasası düzenlemeleri zorunludur. Vergi sistemimizde gerçek usulün uygulanabilmesi ve işlemlerin doğruluğunun ispat edilebilmesi için belge düzeni hayati öneme sahiptir. Vergi Usul Kanunu'na göre tutulan defterlerdeki kayıtların ve üçüncü kişilerle yapılan işlemlerin belgelendirilmesi zorunludur. Zorunlu bilgileri taşımayan belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır. Örf ve teamüle göre belgeye bağlanması mutat olmayan giderler, belge sağlanması imkansız olan küçük harcamalar ve götürü usulde tespit edilen giderler için ispat edici kâğıt aranmaz. Fatura, satılan mal veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere satıcı tarafından düzenlenen en temel ticari belgedir. Faturanın malın teslimi veya hizmetin ifasından itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenmesi gerekir; bu sürede düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır. Birinci ve ikinci sınıf tacirler, basit usuldekiler ve defter tutan çiftçiler birbirlerine yaptıkları satışlar için fatura düzenlemek zorundadır. Nihai tüketicilere yapılan ve kanuni sınırı (800 TL) aşan satışlarda da fatura düzenlenmesi mecburidir. Fatura dışındaki diğer önemli belgeler arasında; fatura yerine geçen perakende satış vesikaları (perakende satış fişleri, ödeme kaydedici cihaz fişleri, giriş ve yolcu biletleri), vergiden muaf esnaftan alınan mal ve hizmetler için düzenlenen gider pusulası, gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden alınan ürünler için düzenlenen müstahsil makbuzu ve serbest meslek erbabının tahsilatları için kestiği serbest meslek makbuzu yer alır. Ayrıca mal hareketlerini izlemek için sevk irsaliyesi, ücretli taşımalarda taşıma irsaliyesi ve konaklama tesislerinde günlük müşteri listesi düzenlenmesi zorunludur.