Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Vergi hukukunda yer alan 'tarh zaman aşımı' ile 'tahsil zaman aşımı' kavramlarını, borcun tamamen ortadan kalkması ve rızaen ödeme yapılabilmesi yönlerinden karşılaştırarak aralarındaki temel farkları açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tarh zaman aşımı süresi dolduğunda vergi borcu tamamen ortadan kalktığı için mükellef kendi rızasıyla dahi ödeme yapamaz. Tahsil zaman aşımında ise idarenin cebren tahsil yetkisi son bulsa da borç tamamen silinmez; bu nedenle mükellefin kendi rızasıyla yapacağı ödemeler kabul edilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Gecikme faizi ile gecikme zammı arasındaki farkı, bu fer'i alacakların hesaplanmasına esas teşkil eden 'tahakkuk' aşamasını dikkate alarak birer örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Gecikme faizi, henüz tahakkuk etmemiş ve ikmalen, resen veya idarece sonradan tarh edilen vergiler için normal vade tarihinden tahakkuk tarihine kadar hesaplanır. Gecikme zammı ise usulüne uygun tahakkuk ettiği halde vadesinde ödenmeyen kesinleşmiş vergi borçlarına uygulanır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Veraset ve İntikal Vergisi ile Emlak Vergisi'nde tarh zaman aşımı süresinin başlangıcını, genel tarh zaman aşımı kuralı ile karşılaştırarak bu vergilerdeki özel durumun nedenini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Genel kuralda zaman aşımı vergiyi doğuran olayı takip eden yılın başından başlarken, bu vergilerde bildirim dışı bırakılan unsurların idarece tespit edildiği veya öğrenildiği yılı takip eden yılın başından itibaren başlar. Bu özel durumun nedeni, idarenin bilgisi dışında kalan mal varlığı intikallerini ve gayrimenkulleri korumasız bırakmamaktır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir mükellefin vergi dairesi tarafından takdir komisyonuna sevk edilmesi durumunun tarh zaman aşımı süresine etkisini, 'zaman aşımının durması' ve 'zaman aşımının kesilmesi' hukuki müesseseleri çerçevesinde değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Takdir komisyonuna sevk işlemi tarh zaman aşımını durduran bir sebeptir; bu süreçte zaman aşımı süresi işlemez ve karar vergi dairesine tevdi edildikten sonra kaldığı yerden devam eder. Bu durum, sürenin sıfırlanıp baştan başladığı 'kesilme' işleminden farklıdır ve duran süre en fazla bir yıl olabilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Damga Vergisi Kanunu'nda yer alan zaman aşımına uğramış bir kağıdın hükmünden yeniden yararlanılması durumunu inceleyerek, bu özel kuralın vergi alacağının doğuşu üzerindeki etkisini bir örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Damga vergisinde zaman aşımına uğramış bir evrakın hükmünden daha sonraki bir tarihte yeniden yararlanılırsa, vergi alacağı o an itibarıyla yeniden doğar. Örneğin, zaman aşımına uğramış eski bir sözleşme mahkemede delil olarak ibraz edilirse, bu belgenin damga vergisi yükümlülüğü tekrar aktif hale gelir.
