Ünite 5: Uygarlık Tarihi Nasıl Okunmalı? — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
İstanbul'un Fethi'nin (1453) sadece askeri bir olay olmadığını, Akdeniz eksenli ticaret yollarını kapatarak Batı'da ekonomik sıkışmaya ve keşiflere yol açan radikal bir dönüşüm olduğunu mutlaka unutmayın.
Portekiz girişimlerinin (Vasco da Gama - Ümit Burnu) deniz yoluyla Doğu'ya ulaşma amacı taşıdığını, Kolomb'un ise batıya giderek Amerika'yı keşfettiğini karıştırmayın.
'Yeni Öteki' ile 'Geleneksel Öteki' (Eski Öteki) ayrımına dikkat edin; Aztek ve İnka yeni öteki (hızla sömürgeleştirilen) iken, Mısır, Çin ve Osmanlı geleneksel öteki (yüksek dirençli) grubundadır.
Aydınlanma Dönemi'nin kilise ve aristokrasiye karşı eleştirel bir duruş sergilediğini, bu dönemde Batı dışı uygarlıkların içsel çekişmelerde araçsallaştırıldığını hatırlayın.
19. yüzyılda ortaya çıkan 'Avrupa Merkezcilik' kavramının hem içsel kimlik tanımlamasına hem de sömürgeci müdahaleleri 'uygarlık götürme misyonu' ile haklılaştırmaya hizmet ettiğini unutmayın.
Uygarlık tarihinin salt bir tarih disiplini olmadığını; coğrafya, sosyoloji, antropoloji ve ekonomi gibi sosyal bilimlerle birlikte ele alınması gerektiğini anlatan ifadeler sınavda soru olarak gelebilir.
