← Ünite 12

Ünite 12: İyiniyet Kavramı — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Medenî Kanun'un 2. maddesinde yer alan 'dürüstlük kuralı' ile 3. maddesinde yer alan 'iyiniyet' kavramlarını, tanımları ve hukuk sistemindeki işlevleri açısından karşılaştırınız.
    Yanıt / ipucu
    Dürüstlük kuralı, hakların kullanılması ve borçların ifasında uyulması gereken objektif davranış kurallarını ifade ederken; iyiniyet, bir hakkın kazanılmasında rol oynayan sübjektif bir bilgisizlik veya inanç durumudur. Farklı kavramlar olmalarına rağmen, her ikisinin de temelinde namuslu, doğru ve dürüst davranma ilkesi yer alır.
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Hukuk düzeninin iyiniyeti korumasının temel nedenlerini 'işlem güvenliği' ve 'dış görünüşe güven' ilkeleri çerçevesinde tartışarak günlük hayattan bir örnekle açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    İyiniyetin korunması, günlük hayatın ve ticari ilişkilerin hızlı akışında işlem güvenliğini sağlamak ve dış görünüşe güvenen kişileri korumak için zorunludur. Örneğin, bir eşyayı sahibinin rızasıyla elinde bulunduran (emin sıfatıyla zilyet) kişiden iyiniyetle o malı satın alan üçüncü kişinin korunması, bu dış görünüşe güven ilkesinin bir sonucudur.
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Çalınan veya kaybedilen (malikin iradesi dışında elden çıkan) bir taşınır malın iyiniyetli üçüncü kişi tarafından kazanılması durumunda, gerçek malikin hakları ile iyiniyetli üçüncü kişinin haklarını mevzuata göre değerlendiriniz.
    Yanıt / ipucu
    İradesi dışında malı elinden çıkan malik, bunu iyiniyetle elinde bulunduran kişiden 5 yıl boyunca geri isteyebilir; ancak mal açık artırmadan veya benzeri eşya satan bir yerden alınmışsa, malik iyiniyetli kişiye ödediği bedeli iade etmek zorundadır. İyiniyetli zilyet, bu süre zarfında malı davasız ve aralıksız elinde bulundurursa 5 yılın sonunda zamanaşımıyla mülkiyeti kazanır.
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    Medenî Kanun'un 3. maddesinde yer alan 'asıl olan iyiniyetin varlığıdır' karinesini açıklayarak, bu karinenin ispat yükü açısından taraflara nasıl yansıdığını belirtiniz.
    Yanıt / ipucu
    Bu hüküm gereğince iyiniyetten yararlanacak kişinin kendisinin iyiniyetli olduğunu ispatlamasına gerek yoktur, çünkü iyiniyet yasal bir karinedir. Aksini iddia eden taraf, karşı tarafın kötüniyetli olduğunu veya durumun gerektirdiği özeni göstermediğini ispat etmekle yükümlüdür.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    Temsilci aracılığıyla yapılan işlemlerde ve tüzel kişilerin gerçekleştirdiği hukuki işlemlerde iyiniyetin kimin şahsında aranacağını mevzuat esaslarına göre açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    İşlem temsilci aracılığıyla yapılmışsa, kural olarak hem temsil edilenin hem de temsilcinin iyiniyetli olması şarttır. Tüzel kişilerde ise tüzel kişinin iradesini açıklayan organı oluşturan tüm gerçek kişilerin iyiniyetli olması gerekir.