Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Yokluk ve butlan (kesin hükümsüzlük) kavramları arasındaki temel farkları kurucu unsurlar ve geçerlilik şartları açısından karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Yoklukta sözleşmenin kurucu unsurları (karşılıklı ve uygun irade beyanları) hiç mevcut değildir. Butlanda ise kurucu unsurlar tamamdır ve sözleşme kurulmuştur, ancak emredici hukuk kurallarına veya kamu düzenine aykırılık gibi geçerlilik şartlarında önemli bir eksiklik vardır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Sınırlı ehliyetsiz bir küçüğün yasal temsilcisinin izni olmadan yaptığı bir satış sözleşmesinin hukuki durumunu noksanlık (askıda hükümsüzlük) kavramı çerçevesinde değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Bu sözleşme kurulmuş olmakla birlikte hüküm doğurması askıdadır. Yasal temsilci sonradan onay (icazet) verirse sözleşme baştan itibaren geçerli olur, onay vermeyi reddederse sözleşme kesin olarak hükümsüz hale gelir.
Alıştırma 3myders hazırladı
İptal kabiliyeti başlığı altında yer alan 'düzelebilir hükümsüzlük' ile 'bozulabilir geçerlilik' kavramlarını hata/hile/ikrah ve aşırı yararlanma (gabin) örnekleri üzerinden karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Hata, hile ve ikrah durumlarında sözleşme başlangıçta hükümsüzdür ve süre içinde onay verilmezse düzelerek geçerli olur. Aşırı yararlanmada (gabin) ise sözleşme başlangıçta geçerlidir, ancak hak sahibi süresi içinde iptal hakkını kullanarak sözleşmeyi geçmişe etkili olarak bozabilir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir sözleşmede yer alan tek bir maddenin kanunun emredici hükümlerine aykırı olması durumunda, kısmi hükümsüzlük kuralının nasıl uygulanacağını tarafların farazi iradelerini dikkate alarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Eğer tarafların o geçersiz hüküm olmasaydı dahi sözleşmeyi yapacakları kabul edilebiliyorsa, sadece o madde hükümsüz sayılır ve sözleşmenin kalanı geçerliliğini korur. Ancak o madde olmaksızın sözleşmenin hiç yapılmayacağı anlaşılıyorsa, sözleşme tamamen geçersiz olur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Sürekli borç ilişkisi doğuran kira veya hizmet sözleşmelerinde hükümsüzlük yaptırımının neden geçmişe değil de sadece ileriye etkili sonuç doğurduğunu gerekçelendirerek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sürekli sözleşmelerde edimler zamana yayıldığı için fiilen gerçekleşmiş kullanımların geçmişe etkili olarak iade edilmesi adil ve mümkün değildir. Bu nedenle hükümsüzlük sadece tespit edildiği andan sonrası için hüküm ifade eder.
