Ünite 11: Sözleşmelerde Hükümsüzlük Halleri — Veri Tablosu

Sözleşmelerde Hükümsüzlük Hallerinin Karşılaştırılması

Hükümsüzlük Türü	Tanım ve Temel Özellik	Hakimin Re'sen Dikkate Alması	Hukuki Sonuç ve Süreç
Yokluk	Kurucu unsurların (karşılıklı irade beyanlarının) hiç bulunmaması durumudur.	Evet, hakim kendiliğinden göz önünde bulundurur.	Sözleşme baştan itibaren hiç doğmamış kabul edilir, dava açılması gerekmez.
Butlan	Kurulmuş sözleşmenin emredici kurallara veya kamu düzenine aykırı olmasıdır.	Evet, hakim tespit ettiği an re'sen dikkate alır.	Sözleşme kendiliğinden ve baştan itibaren kesin olarak hükümsüzdür.
İptal Kabiliyeti	İradenin sakatlanması (hata, hile, korkutma) veya aşırı yararlanma durumudur.	Hayır, hak sahibinin iptal hakkını kullanması gerekir.	Sözleşme askıdadır; süresinde iptal edilmezse veya onaylanırsa geçerli olur.
Noksanlık	Sözleşmenin hüküm doğurması için dışarıdan tamamlayıcı bir onayın beklenmesidir.	Hayır, tamamlayıcı unsurun gerçekleşmesi beklenir.	Temsilci onay verirse geçerli olur, reddederse kesin olarak hükümsüzleşir.
Kısmi Hükümsüzlük	Geçersizliğin sözleşmenin tamamını değil, sadece belirli bir hükmünü etkilemesidir.	Hayır, tarafların farazi iradesine göre değerlendirilir.	Sadece sakat kısım hükümsüz sayılır, geri kalan kısım geçerliliğini korur.