Ünite 11: BÖLGESEL SORUNLAR - 1: Batı Coğrafyası — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kuzey İrlanda'daki 'Hayırlı Cuma' Anlaşması ile İspanya'daki 'Guernica Antlaşması' süreçlerini karşılaştırarak, her iki bölgede silahlı mücadeleden demokratik çözüme geçişte anayasal ve yasal güvencelerin rolünü tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kuzey İrlanda'da 1998 Hayırlı Cuma Anlaşması referandumla halk desteği almış ve IRA'nın silahsızlanmasını sağlamıştır. Bask Bölgesi'nde ise 1978 Anayasası ve Guernica Antlaşması ile sağlanan geniş özerklik hakları, ETA'nın zamanla silahlı mücadeleyi bırakıp demokratik yöntemleri seçmesinde belirleyici olmuştur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bask Bölgesi'ndeki ayrılıkçı hareketin ekonomik arka planını inceleyiniz. Bölgenin yüksek refah düzeyine rağmen ETA'nın uzun yıllar bağımsızlık mücadelesi yürütmüş olmasını, klasik 'ekonomik mahrumiyete dayalı isyan' teorileri açısından değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Bask Bölgesi, İspanya genelinden ve birçok Avrupa ülkesinden daha yüksek bir milli gelire sahip olmasına rağmen etnik ve kültürel kimlik talepleriyle ayrılıkçı bir mücadeleye sahne olmuştur. Bu durum, etnik milliyetçi hareketlerin her zaman ekonomik geri kalmışlıktan kaynaklanmadığını, kimlik ve tarihi özerklik arayışının da güçlü birer motivasyon olduğunu göstermektedir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bosna-Hersek'te savaşı sonlandıran 1995 tarihli Dayton Anlaşması'nın getirdiği üç başlı yönetim yapısını (Bosna-Hersek Federasyonu, Republika Sırpska ve merkezi devlet) istikrar ve işlevsellik açısından analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Dayon Anlaşması, çatışmaları dondurarak barışı sağlama konusunda başarılı bir askeri zemin sunmuştur. Ancak ülkeyi kantonlaştıran ve etnik temelli üçlü bir yönetim mekanizması kuran bu yapı, karar alma süreçlerini zorlaştırarak uzun vadede işlevsel ve bütünleşik bir devlet yapısının kurulmasını zorlaştırmaktadır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Kosova'nın 2008 yılındaki tek taraflı bağımsızlık ilanı sonrasında uluslararası toplumda yaşanan tanıma krizini araştırınız. Bazı ülkelerin (örneğin İspanya, Çin ve Rusya) Kosova'yı tanımama gerekçelerini kendi iç siyasi dinamikleriyle ilişkilendirerek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kosova'yı tanımayan Çin, Rusya ve İspanya gibi ülkeler, kendi topraklarında da benzer ayrılıkçı veya özerklik yanlısı hareketlerle (örneğin İspanya'da Katalonya ve Bask, Çin'de Tayvan ve Tibet) mücadele etmektedir. Bu ülkeler, tek taraflı bağımsızlıkların uluslararası alanda meşruiyet kazanmasının kendi toprak bütünlükleri için tehlikeli bir emsal oluşturmasından çekinmektedir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Makedonya'nın bağımsızlık sürecinde karşılaştığı dış politika sorunlarını, komşu ülkelerin (Yunanistan, Bulgaristan ve Sırbistan) tarihsel ve etnik iddiaları çerçevesinde örneklendirerek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Makedonya, bağımsızlık sonrası ad ve bayrak konusunda Yunanistan'ın sert itirazlarıyla karşılaşmış ve geçici olarak FYROM adını kullanmıştır. Ayrıca Bulgaristan'ın nüfusu Bulgar kimliğiyle ilişkilendirmesi ve Sırbistan ile Yunanistan'ın bölgedeki tarihsel iddiaları, ülkenin uluslararası alanda tanınmasını zorlaştıran çok boyutlu bir bölgesel sorun yaratmıştır.
