Ünite 10: Uluslararası Küresel Sorunlar - 2 — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Türkiye'nin 1951 Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşme'ye koyduğu 'coğrafi kısıtlama' çekincesinin mülteci ve sığınmacı tanımları açısından ne anlama geldiğini araştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Türkiye, bu çekince nedeniyle sadece Avrupa'dan gelen kişilere hukuki olarak 'mülteci' statüsü tanımaktadır. Avrupa dışından gelen kişilere ise geçici koruma veya 'sığınmacı' statüsü verilerek, üçüncü bir ülkeye yerleştirilene kadar geçici olarak ülkede kalmalarına izin verilmektedir.
Alıştırma 2myders hazırladı
XIX. yüzyılda Avrupa'dan gerçekleşen büyük göç hareketleri ile ABD ve Avustralya'nın bu göçlere karşı geliştirdiği sınırlandırma politikalarını karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
XIX. yüzyılda Avrupa'daki nüfus fazlalığı denizaşırı göçlerle eritilmeye çalışılmış, ancak yüzyılın sonuna doğru hedef ülkeler kapılarını kapatmaya başlamıştır. ABD 1882'de göçü sınırlayıp 1917'de Asyalıları yasaklarken, Avustralya da 1885'te yürürlüğe koyduğu 'Beyaz Avustralya' politikasıyla Asyalı göçmenlerin girişini tamamen engellemiştir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Klasik ulusal güvenlik anlayışı ile çevre sorunlarının ortaya çıkardığı 'genişletilmiş güvenlik' anlayışı arasındaki temel farkları tartışınız.
Yanıt / ipucu
Klasik güvenlik anlayışı yalnızca askeri tehditlere ve devletin sınır bütünlüğüne odaklanırken, genişletilmiş güvenlik anlayışı çevre felaketlerini, kaynak azalmalarını ve küresel ısınmayı devletlerin varlığını tehdit eden ortak güvenlik sorunları olarak kabul eder.
Alıştırma 4myders hazırladı
Orta Doğu'daki su kaynaklarının paylaşımı sorununu, çevre sorunlarının devletler arası çatışmalara yol açma potansiyeli açısından örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Fırat, Dicle, Nil ve Ürdün gibi sınır aşan nehirlerin sularının kullanımı, kıyıdaş ülkeler arasında suyun paylaşımı ve baraj yapımı konularında siyasi gerginliklere yol açmaktadır. Bu durum, çevre ve kaynak yetersizliğinin doğrudan devletler arası diplomatik ve askeri riskler barındırdığını gösterir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Gelişmiş ve azgelişmiş ülkeler arasında yaşanan 'Kuzey-Güney' çevre tartışmalarını, Rio Zirvesi ve Kyoto Protokolü bağlamında değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Gelişmiş ülkeler (Kuzey) sera gazı salınımının tarihsel sorumluluğunu taşırken, azgelişmiş ülkeler (Güney) kalkınma haklarının engellenmemesini ve çevre dostu teknolojilerin kendilerine ücretsiz transfer edilmesini talep etmektedir. Kyoto Protokolü ve Kopenhag Zirvesi gibi süreçler, bu iki blok arasındaki karbon salınımını azaltma yükümlülüğü ve finansal destek tartışmaları etrafında şekillenmiştir.
