← Ünite 8

Ünite 8: Uluslararası ÖrgütlerNe Öğrendik?

Ders kitabının ünite sonundaki kendi özeti — yazarın “bu bölümde şunları anlattık” dediği metin. Bizim hazırladığımız kapsamlı Özet’ten farklı olarak kitabın kendi cümleleridir.

Aslında bundan 30-40 yıl öncesine kadar “uluslararası örgüt ya da kuruluş” dendiğinde hükümetler-arası kuruluşlar anlaşılırdı. Nitekim dünyanın ilk küresel sayılabilecek örgütü olan Milletler Cemiyeti, iki savaş arası dönemde faaliyet göstermiş olan bir hükümetler-arası örgüttü. Özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında Birleşmiş Milletler, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, Varşova Paktı gibi hükümetler-arası geniş çaplı örgütlenmelerin giderek önem kazandıklarını görmekteyiz. Bu türden uluslararası örgütlerin günümüzde de önemlerini korudukları, fakat artık uluslararası alandaki tek örgütlenme modeli olmadıkları söylenebilir. Bilindiği gibi, günümüzdeki küreselleşme eğilimi çerçevesinde gerek siyasi gerekse ekonomik alanda faaliyet gösteren örgütler arasına birçok hükümetler-dışı örgüt de söz konusudur. Günümüz uluslararası örgütlenmesi içerisinde üyeleri arasında hükümetleri temsil etmeyen üyeler de bulunan veya tamamen bu türden üyelerden oluşan örgütlere hükümetler- dışı örgütler denmektedir. Çeşitli konularda faaliyet gösteren sivil toplum örgütleri, günümüzün küresellik ile iç içe geçmiş koşullarında kolaylıkla uluslararası temaslar yürütmekte ve/veya doğrudan uluslararası düzeydeki federasyon veya konfederasyonlara üye olarak sürekli bir şekilde bu türden bir konum elde etmektedirler.