Ünite 12: Türkiye Kentlerinde Aile ve Akrabalığın Önemi — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Alan Duben'in makalesinde eleştirdiği, kırsal ve kentsel aile yapısına dair yaygın 'mit' ile tarihsel veriler arasındaki çelişkiyi kendi cümlelerinizle karşılaştırın.
Yanıt / ipucu
Yaygın mit, kırsalın geniş aileden çekirdek aileye dönüştüğünü savunur; ancak Serim Timur ve Paul Stirling'in verileri en az 140 yıldır kırsalda bile hakim hane tipinin çekirdek aile olduğunu göstermektedir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Türkiye'de kırsal kesimdeki toprak yapısının (miras yoluyla parçalanma ve 5 hektardan küçük araziler) hane tipleri üzerindeki etkisini somut bir örnekle açıklayın.
Yanıt / ipucu
Tarım arazilerinin küçülmesi ve mirasla bölünmesi, köylülerin geniş aile olarak geçinmesini zorlaştırmış, bu durum göç öncesinde bile çekirdek aile hanelerinin oranını artırmıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Batı toplumlarındaki sanayileşme/kentleşme süreci ile Osmanlı'dan günümüze Türkiye'deki kamusal alan ilişkilerini patrimonyal ve kişiselci kodlar bağlamında tartışın.
Yanıt / ipucu
Batı'da ekonomik üretim ve hukuk kamusal alanı düzenlerken, Türkiye'de kişisel güvenilirlik ve enformel sistemler kamusal yaşamda etkisini korumaya devam etmiştir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Marshall Sahlins'in 'genelleşmiş karşılıklılık' kavramını ve Meyer Fortes'in akrabalık ahlakı tanımını günlük hayattaki aile ve akrabalık ilişkilerinden bir örnekle uygulayın.
Yanıt / ipucu
Akrabalar arası yardımlaşmalarda kısa vadeli hesap yapılmaması ve hesapsız paylaşım genelleşmiş karşılıklılığa örnektir; bu durum Meyer Fortes'in ahlaki temel tanımıyla uyuşur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Günlük kamusal yaşamda kullanılan akrabalık terimlerinin (abi, kardeş, yenge vb.) ve 'tanıdık yöntemi'nin resmi ilişkileri enformelleştirmedeki rolünü araştırıp gözlemlerinizi yazın.
Yanıt / ipucu
Bu terimler ve tanıdık bulma stratejileri, resmi ve mesafeli kurumsal ilişkileri samimi bir akrabalık koduna dönüştürerek enformel bir dayanışma alanı yaratır.
