Ünite 12: Türkiye Kentlerinde Aile ve Akrabalığın Önemi — Örnekler

Köyden kente taşınan bir aile, şehirdeki komşularına sürekli olarak 'köyde hepimiz büyük bir konakta geniş aile olarak yaşardık' diye anlatır. Ancak geçmişteki hane verileri incelendiğinde, aslında o köyde de çekirdek aile olarak yaşadıkları görülür. Bu durum, Alan Duben'in bahsettiği, kırsalın geniş aile olduğu yönündeki yaygın mitin somut bir yansımasıdır.

Bir iş yerinde yönetici, hiç akrabası olmayan çalışanına 'oğlum' diye hitap ederek bir görev verir. Bu hitap şekli, aralarındaki resmi ilişkiyi, akrabalık kodunun getirdiği samimiyet ve güven çerçevesine çekme stratejisidir. Böylece iş ortamındaki etkileşim, resmi kurallardan ziyade enformel bir ahlaki zemin üzerinden yürütülür.

İstanbul'da yaşayan iki kuzen, birbirlerine yaptıkları maddi yardımlarda veya iş desteklerinde anlık bir hesap tutmazlar. Bir tarafın zor durumunda diğeri, karşılığını hemen almayı beklemeden yardım eder; çünkü aralarındaki ilişki 'genelleşmiş karşılıklılık' ilkesine dayanır. Bu, akrabalık kodunun temelindeki hesapsız paylaşım ahlakının günlük hayattaki karşılığıdır.