Urartu Çanak ÇömleğiDoğu Anadolu'da MÖ 9. yüzyıldan itibaren gelişen, monokrom geleneğin hâkim olduğu ve krallığın merkezî ile kırsal yerleşmelerini karakterize eden en önemli arkeolojik malzeme grubudur. Ayanis ve Bastam gibi krali merkezlerde yoğun olarak incelenmiştir.
Kırmızı Perdahlı KeramikUrartu Krallığı'nı temsil eden en belirgin malzeme grubu olup, elit sınıfa ve yönetici tabakaya hitap eden endüstriyel saray üretimdir. Üzerindeki kalın astar ve yoğun perdahlama ile adeta cilalanmış bir görünüm sunar.
Toprakkale Ware (Saray Malı)İlk araştırmalarda Urartu kırmızı perdahlı çanak çömlekleri için kullanılan ve bu kapların saray merkezli, üst tabakaya yönelik elit karakterini vurgulayan alternatif bilimsel tanımlamalardan biridir.
Bianili KeramiğiUrartu devletinin kendi coğrafi ve siyasi adı olan Bianili'ye atfen, krallığın karakteristik kırmızı perdahlı çanak çömlek grubunu nitelendirmek için kullanılan tarihsel terimdir.
Monokrom Çanak ÇömlekUrartu seramik geleneğinde hâkim olan, genel olarak tek renkli (kahverengi, gri, siyah, kiremit tonları) pişirim ve yüzey uygulamasına sahip çanak çömlek karakteristiğidir.
Kahve MallarUrartu kalelerinde ele geçen çanak çömleklerin sayısal olarak %75 gibi çok büyük bir kısmını oluşturan, kahverenginin tüm tonlarından gri ve siyaha kadar değişen hamur ve astar rengine sahip mal grubudur.
Kaba MallarGenellikle mutfak kapları olarak kullanılan, el yapımı olan, hamurunda kum, taşçık, saman ve mika katkıları barındıran, zayıf derecede fırınlanmış Urartu çanak çömlek grubudur.
PithosÜzerinde genellikle kazıma veya kabartma bezemeler barındıran, kahve mal grubuna dâhil edilen ve Urartu kalelerinde gıda depolamak amacıyla kullanılan büyük boy depo kaplarıdır.
RithonUrartu merkezlerinde törensel sunu ve içki kapları olarak kullanılan, genellikle hayvan veya çizmeli formlarda tasarlanmış özel sanat ve zanaat ürünü kap tipleridir.
LengerTamamen kaba mal grubuna dâhil olan, özellikle Ayanis Kalesi'nde yaygın olarak rastlanan ve bazen tabana sabitlenmiş örnekleri bulunan geniş ve yayvan kap formudur.
In Situ BuluntuArkeolojik kazılarda, antik dönemde bırakıldığı orijinal yerinde, bozulmamış ve taşınmamış vaziyette ele geçen buluntuları ifade eder; Ayanis Kalesi bu tür çanak çömlekler açısından zengindir.
Yivli Çanak ÇömlekErken Demir Çağ'dan beri varlık gösteren, Urartu öncesi döneme tarihlendirilmekle birlikte Urartu nekropollerinde ve merkezlerinde (Ayanis, Yoncatepe) kırmızı perdahlı kaplarla birlikte kullanılmaya devam eden yerel çanak çömlek türüdür.
Çömlekçi İşaretleriUrartu çanak çömleklerinin bir kısmı üzerinde yer alan, baskı veya kazıma tekniğiyle yapılmış, üreticinin veya atölyenin kimliğini ya da üretim aşamalarını belirten işaretlerdir.
