Ünite 12: Osmanlı San’atından Seçmeler 2: Hat ve Tezhip — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

1. Uygulama
   Mübahat S. Kütükoğlu'nun Osmanlı Belgelerinin Dili (Diplomatik) adlı eserini inceleyiniz.
2. Uygulama Soruları 1
   Osmanlı Belgelerinin Dili adlı eserde resmî belgelerde kullanılan yazı çeşitlerinin özelliklerini ve kullanıldıkları belge cinslerini inceleyip kitabın sonunda verilen belge örnekleri üzerinde öğrendiklerinizin uygulamasını yapınız.
3. Alıştırma 1myders hazırladı
   Şeyh Hamdullah'ın hat sanatındaki rolünü ve 'Şeyh tavrı' olarak adlandırılan üslubun gelişim sürecini, kendisinden sonra gelen Hâfız Osman'a kadar olan aktarım zinciriyle birlikte açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Şeyh Hamdullah, Yakut üslubunu estetik süzgeçten geçirerek 1485'te 'Şeyh tavrı'nı oluşturmuştur. Bu üslup Şükrullah Halîfe ve Mustafa Dede üzerinden Hâfız Osman'a ulaşmıştır.
4. Alıştırma 2myders hazırladı
   Osmanlı devlet yazışmalarında kullanılan yazı türlerinin (sülüs, talik, divânî, siyakat ve rıka) kullanım alanlarını, ilgili oldukları belgeler veya işlevler üzerinden eşleştirerek listeleyiniz.
   Yanıt / ipucu

   Sülüs: Kitabeler/levhalar; Talik: İlmiye yazışmaları/fetvalar; Divânî: Ferman/berat; Siyakat: Maliye/tapu; Rıka: Günlük/süratli yazışmalar.
5. Alıştırma 3myders hazırladı
   Kanunî Sultan Süleyman dönemi tezhip sanatındaki 'Sazyolu' ve 'bahçe çiçekleri' üsluplarının öncülerini ve bu üslupların tezhip sanatına getirdiği yenilikleri analiz ediniz.
   Yanıt / ipucu

   Sazyolu üslubu Şahkulu tarafından siyah mürekkeple; bahçe çiçekleri (gül, lâle, karanfil) ise Kara Memi tarafından tezhibe kazandırılmıştır.