İnfografik
← Ünite 12
Girişimcilik

Ünite 12: Türkiye’de Kobi Girişimciliği

AB Uyum Süreci ve KOBİ Tanımı
Türkiye'de farklı kurumların ayrı KOBİ tanımları bulunmasının yarattığı destek karmaşasını bitirmek için tanım AB ile uyumlaştırılmış, personel üst sınırı 250 ve mali bilanço sınırı 25 milyon TL olarak sabitlenmiştir.
Türkiye'deki KOBİ Oranı
Türkiye'deki KOBİ'lerin toplam işletmeler içerisindeki payı %99,89 gibi ezici bir üstünlüğe ulaşırken, işyeri sayımına göre ortalama işyeri ömrü 8,4 yıl olarak tespit edilmiştir.
KOBİ'lerin Katma Değer Çelişkisi
İstihdamın yarıdan fazlasını (%50'den fazlasını) oluşturan KOBİ'ler, teknoloji yenileyememe ve emek yoğun çalışma nedeniyle toplam katma değerin sadece %30'lar düzeyinde kalmasına neden olmaktadır.
Avrupa Bilgi Merkezleri (EIC) Türkiye Ağı
KOSGEB'in 1994'te imzaladığı anlaşmayla Türkiye dahil olan EIC'ler; İstanbul (Avrupa ve Asya), Adana, Konya, Samsun, Ankara, Denizli, Bursa ve Gaziantep olmak üzere 8 ilde 9 merkezle hizmet vermektedir.

Anahtar Kavramlar

KOBİ (Küçük ve Orta Boy İşletme)Yıllık 250 kişiden az personel istihdam eden, net satış geliri ve mali bilançosu 25 milyon TL'yi aşmayan ekonomik işletmelerdir. Türkiye ekonomisinde toplam işletmelerin %99,89'unu oluşturarak ekonominin omurgasını meydana getirirler.
Mikro İşletmeYıllık 10 kişiden az personel istihdam eden, net satış geliri ve mali bilançosu bir milyon TL'yi aşmayan en küçük ölçekli işletme sınıfıdır.
Küçük İşletmeYıllık 50 kişiden az personel istihdam eden, net satış geliri ve mali bilançosu beş milyon TL'yi aşmayan işletme türüdür.
Orta Büyüklükteki İşletmeYıllık 250 kişiden az personel istihdam eden, net satış geliri ve mali bilançosu 25 milyon TL'yi aşmayan ve KOBİ tanımının üst sınırını oluşturan işletmedir.
Avrupa Yatırım Bankası (EIB)AB'nin finansman kuruluşu olup, üye ve aday ülkelerdeki kamu ve özel sektör kuruluşlarına uzun vadeli kalıcı projeler için finansman sağlayan kâr amacı gütmeyen bir kurumdur.
Avrupa Bilgi Merkezleri (EIC)KOBİ'lerin AB ve Tek Pazar'a adaptasyonunu hızlandırmak, bilgi ihtiyaçlarını karşılamak ve işbirliği oluşturmak amacıyla Avrupa Komisyonu tarafından kurulan uluslararası bilgi ağıdır.
Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO)Türkiye'de sanayi sektöründeki kapasiteyi geliştirmek, kurumsal yapıyı güçlendirmek ve teknik sorunlara çözüm getirmek için ortak projeler yürüten uluslararası kuruluştur.
Dünya KOBİ Destekleme Derneği (WASME)Hindistan merkezli, 27 yıldır KOBİ girişimciliğini destekleyen ve dünya çapında 2 milyon KOBİ'yi birbirine bağlayan uluslararası bir sivil toplum kuruluşudur.
Avrupa KOBİ Destekleme Derneği (UEAPME)KOBİ'lerin AB düzeyinde sanatkarlık ve ticaret yapmalarını destekleyen, Türkiye'de TESK bünyesinde temsil edilen kâr amacı gütmeyen tarafsız kuruluştur.
Uluslararası KOBİ Ağı (INSME)İtalya merkezli, kamu ve özel sektör işbirliğiyle KOBİ'lere teknoloji ve inovasyon konularında yardımcı olmayı hedefleyen uluslararası bir ağdır.
Avrupa Araştırma ve Koordinasyon Ajansı (EUREKA)Proje ortaklarına tüm Avrupa'daki bilgi, beceri birikimine ve fon kaynaklarına hızlı erişim sağlayan esnek ve merkezi olmayan uluslararası araştırma ağıdır.
KOSGEBTürkiye'de Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na bağlı olarak yeni ve küçük işletmeleri destekleyen, girişimciliğe yönelik çok sayıda hibe ve program yürüten temel kamu idaresidir.
TÜBİTAK-TEYDEBTürkiye'deki sanayi kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini risk paylaşımlı destek mekanizmalarıyla finanse eden başkanlıktır.
Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV)Özel sektörün Ar-Ge ve teknolojik yenilik projelerine destek sağlayan, kamunun hibelerini pazara yakın noktalarda özel sektöre ulaştıran yenilikçi aracı kuruluştur.
Teknoloji Yatırım A.Ş.Başlangıç ve büyüme aşamasındaki teknoloji firmalarına yatırım yapan, yaratıcı fikirlere sahip yetenekli girişimcilere sermaye sağlayan bağımsız bir girişim sermayesi fonu yöneticisidir.
İstanbul Risk Sermayesi Girişimi (IVCI)Türkiye'de girişim sermayesi sektörünün gelişmesini sağlamak amacıyla kurulan, 160 milyon Euro büyüklüğünde ve çok ortaklı bir büyüme sermayesi girişimidir.
Kredi Garanti Fonu (KGF)Girişimcilerin bankalardan kullandığı kredilere kefalet vererek teminat sorunu yaşayan KOBİ'lerin uzun vadeli ve uygun maliyetli finansmana erişmesini sağlayan kuruluştur.

Diğer Önemli Bilgiler

UNIDO'nun Ankara Ofisi ve GAP-GİDEM

1967 yılında kurulan UNIDO Ankara ofisi daha sonra Bölgesel İşbirliği Merkezine dönüşmüş, KOSGEB ve Güneydoğu Anadolu Girişimciliği Destekleme Merkezleri (GAP-GİDEM) UNIDO destekleriyle hayata geçirilmiştir.

Dünya KOBİ Destekleme Derneği (WASME)

Hindistan merkezli uluslararası bir sivil toplum kuruluşu olan WASME, 27 yıldır KOBİ gelişimine öncülük etmekte ve dünya çapında 2 milyon KOBİ arasında koordinasyon ağı kurmaktadır.

UEAPME ve Türkiye Temsilcisi

Avrupa KOBİ Destekleme Derneği (UEAPME), KOBİ'lerin sanatkarlık ve ticaret faaliyetlerini desteklerken; Türkiye'de bu kuruluş Avrupa Birliği Harici Ülkeler Grubunda TESK (Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu) bünyesinde yer almaktadır.

KOSGEB Destek Programları Çeşitliliği

KOSGEB girişimcilere Genel Destek, Girişimcilik Destek, Ar-Ge İnovasyon, İşbirliği-Güç Birliği, Tematik Proje, KOBİ Proje Destek Programı ve Kredi Faiz Desteği olmak üzere 7 ana alanda destek sunmaktadır.

TÜBİTAK-TEYDEB'in Rolü

TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB), özel sektörün araştırma-teknoloji geliştirme kabiliyetini artırmak amacıyla risk paylaşımlı destek mekanizmaları uygulamaktadır.

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV)

1991 yılından beri faaliyet gösteren TTGV, kamunun araştırma ve geliştirme desteklerini özel sektöre ulaştırmada Avrupa çapında başarılı yenilikçi bir aracı kanal örneğidir.

İstanbul Risk Sermayesi Girişimi (IVCI) Ortakları

Toplam 160 milyon Euro büyüklüğündeki IVCI'nın yatırımcıları arasında Avrupa Yatırım Fonu (EIF), KOSGEB, Türkiye Kalkınma Bankası (TKB), Garanti Bankası ve National Bank of Greece Group bulunmaktadır.

Kredi Garanti Fonu (KGF) Kurucu Ortakları

1991 yılında kurulan KGF'nin kurucu ortakları arasında TESK, TOBB, TOSYÖV ve MEK-SA yer alırken, sonradan bu ortaklığa KOSGEB ve Halkbank da katılmıştır.

Sınavda Dikkat Et

  • KOBİ tanımındaki sınırları (250 personel, 25 milyon TL) ve mikro/küçük/orta alt kırılımlarını ezberleyin; sınavlarda bu rakamlar sıkça soru olarak gelir.
  • KOBİ'lerin sayısal olarak devasa bir orana (%99,89) sahip olmasına rağmen yarattıkları katma değerin düşük (%30) kaldığı çelişkisini unutmayın.
  • KOBİ'lerin üç temel sorununu (finansman, yönetim, pazarlama) ve yönetim sorununun temel sebebinin mülkiyet ile yöneticiliğin tek kişide birleşmesi olduğunu atlamayın.
  • Yabancı kuruluşlar (EIB, EIC, UNIDO, WASME, UEAPME, INSME, EUREKA) ile Türk menşeli kuruluşları (KOSGEB, TÜBİTAK, TTGV, Teknoloji Yatırım AŞ, IVCI, KGF) birbirine karıştırmayın.
  • EIC merkezlerinin KOSGEB aracılığıyla Türkiye'de 8 ilde (9 merkezle) faaliyet gösterdiğini ve 4 temel misyonunu (bilgilendirme, tavsiye, destek, geri bildirim) akılda tutun.
  • KGF'nin temel işlevinin banka kredilerine kefalet/garanti vererek teminat sağlamak olduğunu, kurucuları arasında TESK, TOBB, TOSYÖV, MEK-SA, KOSGEB ve Halkbank'ın olduğunu unutmayın.
  • Teknoloji Yatırım A.Ş. ile IVCI (İstanbul Risk Sermayesi Girişimi) kavramlarının fon ve teknoloji firmalarına yatırım yapma işlevlerini karıştırmayacak şekilde ayırt edin.