Ünite 4: YAŞLILIKTA UYUM ZORLUKLARI — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Metinde geçen 'akıcı zeka' ve 'billurlaşmış zeka' kavramlarını tanımlayarak, yaşlılık döneminde bu iki zeka türünün nasıl farklılaştığını bir örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Akıcı zeka biyolojik kapasiteye dayalıyken, billurlaşmış zeka deneyim ve kültürel birikime dayanır. Yaşlılıkta akıcı zeka gerilerken, billurlaşmış zeka korunur; örneğin bir yaşlı yeni bir teknolojik cihazı öğrenmekte zorlanabilir (akıcı zeka) ancak hayat tecrübesiyle karmaşık bir sosyal sorunu kolayca çözebilir (billurlaşmış zeka).
Alıştırma 2myders hazırladı
Psikoanalitik yaklaşıma göre uyum bozukluğu yaşayan bir yaşlı bireyin, geçmiş yaşantıları ile güncel sorunları arasındaki bağı keşfetmesi neden önemlidir? Bir senaryo üzerinden tartışınız.
Yanıt / ipucu
Psikoanalitik kurama göre güncel zorlanmalar, çocukluktaki eski travmaları tetikler. Örneğin, emeklilik sonrası yalnız kalan bir yaşlının hissettiği aşırı terk edilme korkusu, çocukluğunda yaşadığı bir ayrılık travmasıyla bağlantılı olabilir; bu bağı fark etmek iyileşme sürecini hızlandırır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Yaşlılıkta sosyal izolasyonu önlemek adına, aile içi ilişkiler ile aile dışı sosyal çevre (arkadaşlık, komşuluk vb.) arasındaki dengeyi nasıl kurabiliriz? Araştırarak öneriler geliştiriniz.
Yanıt / ipucu
Aile dışı sosyal çevre eksikliği, yaşlının aileye bağımlı hale gelmesine neden olur. Sosyal izolasyonu kırmak için yaşlının ilgi alanlarına uygun sivil toplum kuruluşlarına katılımı, komşuluk ilişkilerinin teşvik edilmesi ve arkadaşlık bağlarının aktif tutulması, aile üzerindeki duygusal yükü de hafifletir.
Alıştırma 4myders hazırladı
DSM-IV tanı ölçütlerine göre 'uyum bozukluğu' ile 'doğal yas süreci' arasındaki farkları karşılaştırmalı olarak listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Uyum bozukluğu, stresöre verilen aşırı tepki veya işlevsellikte belirgin bozulma gerektirir ve stresör kalktıktan sonra 6 ay içinde sonlanmalıdır. Doğal yas ise kayıp sonrası beklenen, bireyin işlevselliğini tamamen yok etmeyen ve belirli bir süreden sonra normalleşen duygusal bir tepkidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Modern çağın getirdiği 'anksiyete' unsurlarının (ekonomik dalgalanmalar, teknolojik değişim vb.) yaşlı bireylerin uyum süreci üzerindeki etkilerini, genç kuşaklarla kıyaslayarak bir analiz yazınız.
Yanıt / ipucu
Genç kuşaklar değişime uyum sağlamada daha esnek olabilirken, yaşlı bireyler köklü değerlerin sarsılması ve fiziksel gerileme nedeniyle bu değişimlerden daha fazla kaygı duyabilir. Yaşlılar için bu durum, geçmişin güvenli limanından kopuş ve belirsiz bir geleceğe karşı savunmasızlık hissi yaratır.
