Ünite 1: Kader İnancı — Önemli Kavramlar

Allah’ın sonsuz ilmi ve kudretiyle evrende olacak her şeyi önceden planlaması, takdir etmesi ve düzenlemesidir. Örneğin, Kamer suresi 49. ayette 'Biz her şeyi belirli bir kadere göre yarattık' buyrulmaktadır.

Allah’ın ezelde takdir ettiği şeylerin, zamanı ve yeri gelince tek tek yürürlüğe konması ve yaratılmasıdır. Kader planının hayata geçirilmiş halidir.

Allah’ın evrendeki uyumu ve düzeni sağlamak için koyduğu fiziksel, biyolojik ve toplumsal yasalardır. Âdetullah olarak da adlandırılır.

Allah’ın her şeye hakim olan, her şeyi içine alan sınırsız ve mutlak iradesidir. İnsanın doğumu, ırkı gibi seçim dışı durumlar bu iradeye tabidir.

İnsana Allah tarafından verilen sınırlı tercih etme, dileme ve karar verme kabiliyetidir. İnsan bu iradeyle yaptığı işlerden sorumludur.

Allah’ın canlılar için takdir ettiği ömrün sona ermesi ve hayatın bitiş anıdır. Hiç kimse ecelini erteleyemez veya öne alamaz.

Canlıların doğumundan ölümüne kadar geçen zaman dilimi, yaşam süresidir. Her canlı için farklı bir ömür takdir edilmiştir.

Allah’ın bütün canlılara beslenip yaşayabilmeleri için lütfettiği maddi ve manevi her türlü nimettir. İnsanın rızkı için helal yoldan çalışması gerekir.

İnsanın bir iş için üzerine düşen tüm tedbirleri alıp gayret gösterdikten sonra sonucu Allah’tan beklemesidir. 'Deveni bağla, sonra tevekkül et' hadisi bunun örneğidir.

Madde ve enerjinin oluşumu, yapısı ve değişimi ile ilgili evrensel yasalardır. Yağmurun yağması veya suyun kaldırma kuvveti buna örnektir.

Canlıların yapısı, beslenmesi, üremesi ve gelişmesiyle ilgili yasalardır. Kuşların kanatlı, balıkların solungaçlı yaratılması gibi.

Toplumların sağlıklı varlığını sürdürmesi için uyması gereken sebep-sonuç ilişkileridir. Adaletin olduğu yerde güvenin olması gibi.

Allah’ın duyular alemini ve duyu ötesini, geçmişi ve geleceği kusursuz bir şekilde bilmesi sıfatıdır.

Allah’ın her şeye gücünün yetmesi, dilediğini dilediği anda var veya yok etmesi sıfatıdır.

Allah’ın canlıları yaratması, yaşatması, rızıklandırması ve tabiat olaylarını meydana getirmesi sıfatıdır.

Bakara suresinin 255. ayeti olup Allah'ın eşsiz sıfatlarını ve yüceliğini anlatan, İslam'ın inanç özeti niteliğindeki en faziletli ayettir.

Allah'ın varlığıyle kaim olan, bütün varlıkları idare eden, gözetip koruyan ve yöneten anlamındaki sıfatıdır.

Kur'an'da adı geçen ve sabırlarıyla bilinen en büyük beş peygamberden biri olan Hz. Musa bu grupta yer alır.

Hz. Musa'nın mucize gösterdiği sopasıdır; yere atıldığında yılana dönüşmüş, denize vurulduğunda ise deniz yarılmıştır.

İmanın gereği olarak yapılan, Allah'ın rızasını kazandıran, birey ve topluma faydalı olan her türlü güzel iş ve davranıştır.