TahliyeTehlike altındaki veya etkilenme ihtimali olan kişilerin emniyetli bir yere taşınması sürecidir. Örneğin deprem sonrasında hasar gören bir okul binasındaki öğrencilerin okul bahçesindeki toplanma alanına çıkarılması bu sürece örnektir.
Kısmi TahliyeDoğrudan risk altında olan kişilerin hızlıca tahliye edilmesidir. Çok katlı bir binanın 4. katında yangın çıktığında, sadece bu kat ve bir üst katındaki kişilerin tahliye edilip diğer katların bekletilmesi bu kavrama örnektir.
Toplu TahliyeTehlike anında mekanda bulunan tüm insanların binayı veya alanı tamamen terk ederek toplanma yerine gitmesidir. Yangın alarmı çalan bir fabrikadaki tüm personelin aynı anda dışarı çıkması toplu tahliyeye örnektir.
İçe TahliyeDış ortamın bina içinden daha tehlikeli olduğu durumlarda bina içinde kalıp korunma yöntemidir. Kimyasal sızıntı veya şiddetli fırtına anında dışarı çıkmayıp bina içinde güvenli odalara sığınmak bu uygulamaya örnektir.
Yerinde SığınakDışarıdaki tehlikeli durumlardan korunmak amacıyla bina içini dış ortamdan izole ederek korunma yöntemidir. Kimyasal gaz sızıntısı sırasında pencerelerin ve havalandırmaların bant ve naylonla kapatılarak içeride beklenmesi bu uygulamadır.
Bölgesel TahliyeGeniş bir alanın tamamının risk altında olması durumunda, resmi makamların emriyle veya bireysel kararla bölgenin boşaltılmasıdır. Sel veya büyük bir endüstriyel kaza sonrasında tüm mahallenin sığınaklara taşınması bu tahliye türüne örnektir.
Destek Elemanıİşyerlerinde acil durumlarla mücadele etmek için özel donanımlı ve eğitimli, işveren tarafından görevlendirilen çalışandır. Çok tehlikeli sınıftaki bir işyerinde her 30 çalışana kadar görevlendirilen arama, kurtarma ve tahliye görevlisi bir destek elemanıdır.
PiktogramBir eşyayı, objeyi, işleyişi veya kavramı resmetme yoluyla temsil eden standart sembollerdir. Tahliye planlarında acil çıkış yönünü gösteren koşan insan figürü ve ok işareti birer piktogramdır.
Vaziyet PlanıBir yapının dış çevresiyle olan ilişkisini, kaçış yollarının devamını ve dışarıdaki toplanma alanlarının konumunu gösteren harita veya krokidir. Bina çıkışından otoparktaki toplanma noktasına giden yolu gösteren kroki vaziyet planıdır.
Tahliye Planı DenemesiHazırlanan tahliye planının yeterliliğini test etmek amacıyla, personelle önceden zamanı paylaşılarak yapılan ön izleme çalışmasıdır. Çalışanlara 'Yarın saat 10:00'da tahliye yollarını deneyeceğiz' denilerek yapılan uygulama bir denemedir.
Tahliye TatbikatıTahliye planının gerçeğe en yakın şekilde test edilmesi amacıyla, çalışanlara önceden haber verilmeksizin habersiz olarak gerçekleştirilen uygulamadır. Çalışanların haberi olmadan aniden çalınan yangın sireniyle binanın boşaltılması tatbikattır.
Kaçış YoluBir yapının herhangi bir noktasından yer seviyesindeki dış çıkışa kadar olan engelsiz ve güvenli tahliye güzergahıdır. Odalardan çıkışlar, koridorlar, kat merdivenleri ve son çıkış kapısı kaçış yollarını oluşturur.
Yatay TahliyeKişilerin bulundukları katı değiştirmeden, aynı kat içerisindeki başka bir güvenli bölgeye veya yangın kompartımanına geçmesidir. Hastanelerde yatalak hastaların sedyelerle aynı kattaki korunumlu yatay tahliye alanına taşınması buna örnektir.
Dikey TahliyeKişilerin merdivenleri veya rampaları kullanarak katlar arasında aşağıya veya yukarıya doğru hareket ederek binayı terk etmesidir. Deprem sonrasında üst katlardaki ofis çalışanlarının merdivenlerden zemin kata inmesi dikey tahliyedir.
Bina Tahliye SorumlusuAcil durumlarda tahliye planının eksiksiz uygulanmasını koordine eden, genellikle güvenlik amiri veya bina yöneticisi olan görevlidir. Tahliye anında tüm kat sorumlularından bilgi alarak süreci yöneten kişi bina tahliye sorumlusudur.
Kat Tahliye SorumlusuAcil durumlarda görevli olduğu katın tamamen boşaltılmasını sağlamakla yükümlü olan personeldir. Yangın anında 2. kattaki tüm odaları kontrol edip herkesin kaçış merdivenine yönelmesini sağlayan görevli kat tahliye sorumlusudur.
Yatay Tahliye AlanıHastaneler ve bakım evleri gibi tahliyesi güç olan yapılarda, kat içerisinde oluşturulan korunumlu güvenli bölgelerdir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca bu alanların hesaplanmasında kullanıcı yükü kişi başına 2.8 m² olarak alınır.
