Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Aşçılık Önlisans Programı » Turizm Sosyolojisi

Ünite 4: Turizmin Toplumsal Etkileri 2 — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Turizm Sosyolojisi — Turist motivasyonu, roller, ilişkiler, kurumlar ve bunların turistler ile ev sahibi toplumlar üzerindeki etkilerini inceleyen bir uzmanlık alanıdır. Örneğin, Cohen (1984) turizmin toplumsal ilişkiler ağı üzerindeki etkilerini bu alan kapsamında incelemiştir.

Çarpan Etkisi — Turistler tarafından yapılan her bir birimlik harcamanın ekonomideki diğer sistemlerde ve sektörlerde yarattığı marjinal değişimleri ve dalgalanmaları açıklayan sosyoekonomik ölçüttür. Örneğin, bir otelin yerel üreticiden gıda satın alması çarpan etkisinin dolaylı boyutunu gösterir.

Doğrudan Etki — Turistlerin konaklama, yiyecek-içecek ve ulaşım gibi birincil turizm işletmelerinden aracısız olarak yaptığı harcamaların gelir ve istihdamda yarattığı ilk değişimlerdir. Örneğin, bir turistin otel odası için doğrudan otele ödeme yapması.

Dolaylı Etki — Turist harcamalarından gelir elde eden işletmelerin, hizmetlerini sürdürmek için tedarikçilerden, perakendecilerden ve üreticilerden yeniden mal veya hizmet alımı yapmasıyla oluşan ikincil etkidir. Örneğin, restoranın yerel kasaptan et alması.

Uyarılmış Etki — Turizm faaliyetleri sayesinde çalışan kesimlerin elde ettiği gelirleri yerel ekonomi içinde yeniden harcamasıyla oluşan ek ekonomik katmandır. Örneğin, otel çalışanının kazandığı maaşla yerel pazardan alışveriş yapması.

İstihdam — Turizm sektörünün emek yoğun yapısı sayesinde konaklama, ulaştırma ve yiyecek-içecek gibi alanlarda yarattığı iş ve çalışma olanaklarıdır. Örneğin, dünya genelindeki her beş istihdamdan birinin seyahat ve turizm sektöründe yer alması.

Ödemeler Dengesi — Bir ülkenin belirli bir dönemde diğer ülkelerle gerçekleştirdiği ticari ve finansal işlemlerin tüm yansımalarını gösteren dengedir. Örneğin, Türkiye'nin uluslararası turist harcamalarıyla cari açığını kapatmaya katkı sağlaması.

Görünmeyen (Soyut) İhracat — Turizm gibi mal ticareti olmayan, ancak yabancı turistlerin ülke içinde hizmet tüketmesiyle döviz kazandıran işlemlerin bütünüdür. Örneğin, yabancı turistlerin otel, rehberlik ve eğlence hizmetlerinden yararlanarak döviz bırakması.

Döviz Hareketliliği — Uluslararası turistlerin ziyaret ettikleri ülkeye harcama yaparak döviz akışı sağlaması ve bunun ülke ekonomisini canlandırmasıdır. Örneğin, Türkiye'nin Akdeniz havzasında yabancı turistler aracılığıyla döviz girdisi elde etmesi.

Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) — Bir yıllık dönem içerisinde bir ülkenin ürettiği mal ve hizmetlerin toplam değeri olup, turizmde turist harcamalarının yarattığı net katma değerle ölçülür. Örneğin, seyahat ve turizmin küresel GSYH'ye %10,4 oranında katkı sağlaması.

Altyapı Yatırımları — Kamu kurumları tarafından destinasyonun ulaşım, haberleşme, elektrik ve su sistemlerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için yapılan yatırımlardır. Örneğin, turist artışına bağlı olarak yolların genişletilmesi ve kanalizasyon sistemlerinin yapılması.

Üstyapı Yatırımları — Özel sektör girişimcileri tarafından turistlerin beklentilerini karşılamak amacıyla inşa edilen otel, motel, restoran ve eğlence tesisleridir. Örneğin, tatil beldelerinde zincir otellerin ve barların inşa edilmesi.

Sızıntı — Turist harcamalarından elde edilen döviz kazançlarının bir kısmının yabancı yatırımcı kârları veya ithalat yoluyla ülke dışına çıkmasıdır. Örneğin, herşey dahil sistemde otel kârlarının yabancı merkezlere transfer edilmesi.

Aşırı Bağımlılık — Bir ülke ekonomisinin kalkınmayı tek bir sektöre (turizme) dayandırması sonucunda krizlere karşı son derece kırılgan hale gelmesidir. Örneğin, Bali'de yaşanan bomba saldırısının ardından turizm gelirlerinin %59 oranında düşmesi.

Fırsat Maliyeti — Kıt kaynakların tarım gibi diğer sektörler yerine turizmde değerlendirilmesi sonucunda feda edilen diğer ekonomik ve sosyal faydalardır. Örneğin, tarım arazilerinin otel inşaatları için feda edilmesi.

Enflasyonist Baskı — Turistlerin yüksek harcama kapasitesi ve artan talep nedeniyle gıda, konaklama ve arazi fiyatlarında meydana gelen artışların yerel halkın alım gücünü düşürmesidir. Örneğin, turizm bölgelerinde ev kiralarının aşırı yükselmesi.

Doğal Çevre — Dağlar, denizler, nehirler, mağaralar, sahiller ve ormanlar gibi insan müdahalesi olmadan oluşan coğrafi ve ekolojik bileşenlerdir. Örneğin, Antalya'nın kumsalları ve denizi.

Vahşi Yaşam — Destinasyonlardaki balıklar, memeliler, sürüngenler, kuşlar ve bitki örtüsünden oluşan doğal yaşam formlarıdır. Örneğin, Botsvana'daki Okavango Deltası'nda yaşayan yabani hayvanlar.

Çiftlik Ortamı (Çiftlik Çevresi) — Tarım alanları, insan yapımı ormanlar ve balık çiftlikleri gibi kırsal üretim faaliyetlerinin yürütüldüğü alanlardır. Örneğin, kırsal destinasyonlardaki tarım arazileri.

Yapı Çevresi — Binalar, kentsel peyzaj, köyler ve ulaşım altyapısı gibi insan eliyle inşa edilmiş fiziki çevre unsurlarıdır. Örneğin, turistik kasabalardaki otel binaları ve yollar.

Taşıma Kapasitesi — Bir destinasyonun fiziksel, çevresel veya psikolojik olarak bozulma yaşamadan ağırlayabileceği maksimum turist doygunluk sınırıdır. Örneğin, Negril ve Jamaika'da denizlerin kirlenmesini önlemek için turist varışlarında kısıtlamaya gidilmesi.