Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Bankacılık ve Sigortacılık Önlisans Programı » Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi 1

Ünite 7: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Ekonomik Gelişmeler — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 25 soru var.

1 / 250 doğru

Emniyet Sandığı

1868'de İstanbul'da halkın tasarruflarını toplamak amacıyla kurulan ve 1984'te Ziraat Bankası'na katılan kurumdur.

Emniyet Sandığı — 1868'de İstanbul'da halkın tasarruflarını toplamak amacıyla kurulan ve 1984'te Ziraat Bankası'na katılan kurumdur.

Denge Politikası — II. Abdülhamid döneminde büyük devletler arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanarak devletin varlığını sürdürme stratejisidir.

Kaime — Osmanlı Devleti'nde ilk kez 1840 yılında basılan, faiz getirili ve kağıt para niteliğindeki ödeme aracıdır.

Kapitülasyonlar — Yabancı devletlere tanınan adli, mali ve ticari ayrıcalıklardır; yerli sanayinin gelişmesini engelleyen en büyük unsurdur.

Gümrük Birliği (1873) — Ülke içinde farklı bölgeler arasındaki gümrüklerin kaldırılarak ulusal bir pazarın oluşmasını sağlayan düzenlemedir.

Şirket-i Hayriye — 1851 yılında İstanbul Boğazı'nda vapur taşımacılığı yapmak üzere kurulan ilk anonim şirket niteliğindeki denizcilik işletmesidir.

Aşar Vergisi — Osmanlı'da köylünün ürettiği tarım ürününün belli bir oranını devlete vermesi esasına dayanan vergidir; 1925'te çiftçiyi rahatlatmak için kaldırılmıştır.

Teşvik-i Sanayi Kanunu — 1927 yılında özel sektörü sanayi yatırımlarına özendirmek amacıyla çıkarılan, vergi muafiyeti ve arazi tahsisi gibi kolaylıklar sağlayan yasadır.

Misak-ı İktisadi — 1923 İzmir İktisat Kongresi'nde kabul edilen, ekonomik bağımsızlığı ve yerli üretimi hedefleyen 'Ekonomi Yemini'dir.

Mütekabiliyet — Uluslararası ilişkilerde karşılıklılık esasıdır; Lozan'da savaş tamiratı gibi konularda bu ilke savunulmuştur.

Konvertibl — Bir para biriminin altın, gümüş veya diğer yabancı para birimlerine serbestçe dönüştürülebilme özelliğidir.

Memleket Sandıkları — 1863'te Mithat Paşa tarafından çiftçiye ucuz kredi sağlamak amacıyla kurulan, bugünkü Ziraat Bankası'nın temelini oluşturan yardımlaşma sandıklarıdır.

Milis Teşkilatı — Kurtuluş Savaşı'nın başında halkın gönüllü katılımıyla oluşan, iaşesi yerel yardımlarla sağlanan düzensiz askeri birliklerdir.

Akçe — Osmanlı Devleti'nin temel gümüş para birimidir; zamanla ayarı düşürülerek (tağşiş) değeri azaltılmıştır.

İtibar-ı Millî Bankası — 1917 yılında İttihat ve Terakki döneminde milli iktisat politikası çerçevesinde kurulan ve daha sonra İş Bankası ile birleşen yerli bankadır.

Muharrem Kararnamesi — 1881 yılında Osmanlı Devleti'nin borçlarını ödeyemeyeceğini ilan etmesi üzerine alacaklılarla imzalanan ve Düyun-u Umumiye'nin kurulmasına yol açan belgedir.

Dış Ticaret Açığı — Bir ülkenin ithalat giderlerinin ihracat gelirlerinden fazla olması durumudur; Osmanlı'da bu açık kronik bir hal almıştır.

Geçici Sanayi Kanunu — 1913 yılında yerli sanayiyi korumak ve geliştirmek amacıyla çıkarılan, ancak savaşlar nedeniyle tam uygulanamayan teşvik yasasıdır.

Mültezim — İltizam sistemi dahilinde devletin vergi gelirlerini belirli bir bedel karşılığında toplama hakkını satın alan kişidir.

Ayan ve Ağa — Osmanlı'nın son döneminde taşrada ekonomik ve siyasi güç sahibi olan, köylüyü himayesine alan yerel nüfuzlu kişilerdir.

Sömürge Tipi Çiftlik — Yabancıların doğrudan toprak sahibi olup üretim yaptığı modeldir; metne göre yabancılar Osmanlı'da bunu değil, ticareti kontrol etmeyi seçmiştir.

İşletme Umum Müdürlüğü — 1920'de Ankara Hükümeti tarafından demiryollarının yönetimini yabancılardan devralmak için kurulan kurumdur.

Kabotaj Hakkı — Bir devletin kendi karasularında ve limanları arasında deniz ticareti yapma ayrıcalığıdır; Osmanlı'da bu hak yabancıların elindeydi.

Tekalif-i Milliye — Sakarya Meydan Muharebesi öncesi ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için halktan yiyecek, giyecek ve araç yardımı toplanmasını emreden olağanüstü yükümlülüklerdir.

Düyun-u Umumiye — 1881'de kurulan ve Osmanlı'nın dış borçlarını tahsil etmek için devletin gelir kaynaklarına el koyan uluslararası idaredir.