Ünite 4: İşletmelerin Kuruluşu ve Büyümesi — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir işletmenin kuruluş değerlendirmesinde kullanılan verimlilik, iktisadilik ve kârlılık ölçütlerini birbirleriyle karşılaştırarak aralarındaki temel farkları açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Verimlilik emek, sermaye ve malzeme gibi girdilerin ne kadar etkin kullanıldığını gösterirken; iktisadilik en düşük maliyetle üretim yapabilmeyi ifade eder. Kârlılık ise bu faaliyetler sonucunda elde edilen kârın kullanılan sermayeye oranını ölçer.
Alıştırma 2myders hazırladı
Çabuk bozulabilen gıda ürünleri (süt, et vb.) üreten bir işletme ile teknoloji odaklı bir firmanın kuruluş yeri seçiminde öne çıkan faktörleri metindeki hammadde ve işgücü kavramları çerçevesinde değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Süt ve et gibi çabuk bozulabilen ürün üreten işletmeler, bozulmaları önlemek ve nakliye maliyetini düşürmek için hammaddeye yakın konumlanmalıdır. Teknoloji odaklı işletmeler için ise üretim veya hizmet sürecinde nitelikli ve ucuz işgücüne kolay erişim en kritik kuruluş yeri faktörüdür.
Alıştırma 3myders hazırladı
İleriye doğru dikey büyüme ile geriye doğru dikey büyüme stratejilerini somut örnekler üzerinden karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Geriye doğru dikey büyüme, girdilerde dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla hammadde kaynağını denetim altına almaktır (örneğin salça fabrikasının kendi domatesini yetiştirmesi). İleriye doğru dikey büyüme ise ürünleri müşteriye ulaştıran dağıtım ve pazarlama kanallarını üstlenmektir (örneğin üreticinin kendi perakende dükkânını açması).
Alıştırma 4myders hazırladı
İşletmelerin büyümesi sonucu ortaya çıkan bürokrasi, esneklik kaybı ve koordinasyon sorunlarıyla başa çıkmak için uygulanabilecek yönetsel yaklaşımları tartışınız.
Yanıt / ipucu
Aşırı büyümenin getirdiği katılık ve iletişim kopukluklarını gidermek için 'büyükten küçüğe' (büyük yapıyı özerk küçük birimlere bölme) ve 'küçükten büyüğe' (küçük işletme esnekliğini koruyan büyük yapılar kurma) yaklaşımları uygulanır. Gereksiz hiyerarşiyi azaltan planlı küçülme yöntemleri de karar süreçlerini hızlandırır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Metinde geçen birleşme türlerinden kartel, tröst ve holding yapılarını işletmelerin bağımsızlığı ve yönetim kontrolü açısından analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Kartelde işletmeler aynı sektörde yasal bağımsızlıklarını koruyarak kısıtlı anlaşmalar yaparlar; tröstte ise tekelci güç oluşturmak için yasal özgürlük tümüyle kaybedilir. Holding yapısında ise bir şirket, diğer işletmelerin hisselerinin %50'den fazlasına sahip olarak onların yönetim kontrolünü elinde toplar.
