Ünite 2: Doğum Öncesi ve Yenidoğan Gelişimi — Önemli Kavramlar

Rahim içinde fetüsü koruyan, cilde kayganlık ve nem sağlayan beyaz, kremsi ve yağlı tabakadır. Doğumda koruyucu özellikleri nedeniyle hemen yıkanıp temizlenmemeli, cildin emmesi beklenmelidir.

Yenidoğanın özellikle sırt, omuz ve alın bölgesini kaplayan ince, yumuşak tüylerdir. Genellikle doğumdan sonraki ikinci hafta içinde giysilere sürtünerek veya banyo esnasında kendiliğinden dökülür.

Yenidoğanın burnunda, alnında ve yanaklarında görülen, yağ bezlerinin geçici olarak tıkanması sonucu oluşan bir milimetre çapındaki beyaz, toplu iğne başı büyüklüğündeki papüllerdir.

Özellikle Asya, Güney Avrupa ve Afrika kökenli bebeklerin arka lumbar ve kalça bölgesinde görülen, koyu renkli, büyük ve düzensiz lekelerdir. Okul çağında kendiliğinden kaybolur.

Yenidoğanların ensesinde, alnında, burun kemiğinde veya göz kapaklarında sıklıkla görülen koyu kırmızı renkli damarsal lekelerdir. Yüzdekiler birkaç ayda, ensedekiler ise daha uzun sürede kaybolur.

Doğumdan sonraki ilk 24 saatten sonra ortaya çıkan, bebeğin fazla olan alyuvarlarının yıkılmasıyla açığa çıkan bilirubin maddesinin ciltte birikmesiyle oluşan ve bulaşıcı olmayan sık rastlanan sarılık türüdür.

Doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde hemen ortaya çıkan, genellikle anne ve bebek arasındaki kan uyuşmazlığından kaynaklanan ve acil tıbbi tedavi gerektiren tehlikeli sarılık türüdür.

Kafatası kemiklerinin birleşme noktalarındaki esnek, bağ dokudan oluşan açıklıklardır. Ön bıngıldak elmas şeklinde olup 12-18. aylarda, arka bıngıldak ise üçgen şeklinde olup 2-4. aylarda kapanır.

Burun deliklerinin doğuştan kapalı olması durumudur. Yenidoğanlar öncelikle burundan nefes aldıkları için bu durum ciddi solunum sıkıntısına yol açar; bebek ağladığında ağızdan nefes aldığı için morarması hafifler.

Yenidoğanın el veya ayaklarında normalden fazla sayıda (altı veya daha fazla) parmak bulunması durumunu ifade eden doğumsal bir anomalidir.

Yenidoğanın el veya ayak parmaklarının birbirine yapışık veya perdeli olarak doğması durumunu tanımlayan konjenital bir anomalidir.

Avuç içinde yatay olarak uzanan tek bir belirgin çizginin bulunması durumudur. Bu fiziksel özellik sıklıkla Down Sendromu olan çocukların muayenesinde önemli bir klinik bulgudur.

Gebelikte anne karnındaki bebeğe ulaşarak hatalı hücre bölünmesine, doku ve organ oluşumunda kalıcı kusurlara ve anomalilere yol açan radyasyon, ilaç, virüs gibi zararlı dış etkenlerdir.

Doğumdan sonraki ilk yarım saatlik süreyi kapsayan, bebeğin son derece aktif, uyanık, hareketli olduğu, kuvvetli ağladığı ve kalp atım hızının dakikada 180'e kadar çıktığı ilk uyum dönemidir.

Bireyin fiziksel yapısında yaşa bağlı olarak görülen, boy artışı ve kilo alımı gibi vücudun tümünün ya da bölümlerinin hacimsel ve nicel olarak artmasını ifade eden süreçtir.

Kedilerin dışkısıyla veya çiğ etlerle bulaşan, gebe kadında hafif seyretmesine rağmen plasenta yoluyla bebeğe geçerek beyin ve göz hasarına, hatta düşüklere yol açabilen tek hücreli bir parazittir.

Bebeğin gebelik haftasına göre beklenenden daha düşük bir doğum ağırlığına sahip olması durumudur. Genellikle annenin yetersiz beslenmesi, sigara kullanımı veya plasental yetmezlik nedeniyle görülür.