Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Çocukların gelişim dönemlerine uygun sanat malzemesi seçiminin önemini düşünerek, 3 yaşındaki bir çocuk ile 6 yaşındaki bir çocuğun görsel algı ve motor becerilerini karşılaştırınız ve her iki yaş grubu için uygun resim kağıdı ve boya kalemi tercihlerini gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
3 yaşındaki çocukların görsel algıları henüz ayrıntılardan uzaktır ve motor becerileri tam gelişmediği için büyük kağıtlar ile kalın uçlu boyalar tercih edilmelidir. 6 yaşındaki çocuklar ise ince motor becerileri geliştiği için daha detaylı çizimler yapabilir ve daha küçük boyutlu kağıtlar ile standart boyaları rahatlıkla kullanabilirler.
Alıştırma 1myders hazırladı
Çocukların gelişiminde sanat eğitiminin önemini vurgulamak adına, dil becerileri henüz tam gelişmemiş bir çocuğun çizimlerinin nasıl bir iletişim aracı olabileceğini örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Çocuklar dil yetersizliği yaşadıkları erken dönemlerde, iç dünyalarını, duygu ve düşüncelerini çizgiler yoluyla dışa vururlar. Örneğin, konuşarak kendini ifade edemeyen bir çocuk, çizdiği boyamalar ve figürlerle kaygılarını, sevinçlerini veya isteklerini yetişkinlere aktararak çizimi bir iletişim köprüsü olarak kullanır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Lev Vygotsky'nin 'sanatın esnek düşünme becerisini geliştirdiği' tezinden yola çıkarak, okul öncesi dönemde yapılan bir resim etkinliğinin çocuğun ilerideki matematik veya fen eğitimi süreçlerine nasıl katkı sağlayabileceğini bir örnekle tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sanat etkinlikleri sırasında çocukların nesneleri incelemesi, benzerlik ve farklılıkları ayırt etmesi esnek düşünme becerisini geliştirir. Bu esneklik, çocuğun ilerleyen yaşlarda matematik ve fen gibi değişim, örüntü ve problem çözme içeren alanlardaki soyut ilişkileri daha kolay kavramasını sağlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Lev Vygotsky ve Howard Gardner'ın sanatsal düşünme üzerine olan görüşlerini karşılaştırarak, sanatın bilişsel gelişimdeki rolünü tartışınız.
Yanıt / ipucu
Gardner sanatsal alanı bilişsel alana eş değer görerek zekayı sorun çözme ve ürün yaratma süreci olarak tanımlarken; Vygotsky sanatın sadece düşünmeyle bağlı olmadığını, düşünme şeklini değiştirip esnek düşünme yetisi kazandırdığını savunur. Her iki kuramcı da sanatın bilişsel süreçleri taklit etmenin ötesinde, zihinsel kapasiteyi yapılandıran aktif bir süreç olduğunu kabul eder.
Alıştırma 3myders hazırladı
Viktor Lowenfeld'in 'Karalama Evresi'nin alt basamaklarını (isimsiz, kontrollü ve isimlendirilen karalamalar) göz önünde bulundurarak, bir çocuğun çizim yaparken kalemi tutuşundan ve kağıt üzerindeki çizgilerinden hangi gelişim aşamasında olduğunu nasıl analiz edebileceğinizi açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Çocuk kalemi avuç içiyle tutup gelişigüzel çizgiler çiziyorsa isimsiz karalama; kol hareketi ile çizgiler arasındaki ilişkiyi fark etmişse kontrollü karalama; çizimlerine isimler vererek hikayeler anlatıyorsa kinestetikten yaratıcı düşünceye geçişi gösteren isimlendirilen karalama evresindedir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Okul öncesi dönemdeki çocukların görsel algı özelliklerini dikkate alarak, onlara sunulacak sanat malzemelerinin (kâğıt boyutu, kalem türü vb.) nasıl olması gerektiğini gerekçeleriyle tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
Okul öncesi çocukların görsel algıları henüz ayrıntılardan uzak, dikkat süreleri kısa ve motor becerileri gelişim aşamasında olduğundan, figürleri kâğıt dışına taşırmalarını önlemek için büyük boyutlu kâğıtlar tercih edilmelidir. Ayrıca, kavramayı kolaylaştırmak ve el-göz koordinasyonunu desteklemek için ince kalemler yerine kalın uçlu boya kalemleri sunulmalıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Çocuk resimlerindeki 'Saydamlık (Röntgen)' ve 'Tamamlama' özelliklerini tanımlayarak, bu iki karakteristik özelliğin çocukların 'gördüklerini değil, bildiklerini çizme' eğilimiyle olan ilişkisini örnekler üzerinden karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Saydamlık özelliğinde çocuk bir evin içini dış duvarlar yokmuş gibi çizerken, tamamlama özelliğinde toprağın altındaki görünmeyen ağaç köklerini çizer. Her iki özellik de çocuğun görsel gerçekliğe bağlı kalmayıp, nesneler hakkında sahip olduğu zihinsel bilgiyi resme aktardığını kanıtlar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Viktor Lowenfeld'in 'Karalama Evresi' alt basamaklarını (isimsiz, kontrollü, isimlendirilen) gelişimsel özellikleri ve çocuğun kalem tutma/çizgi kurma ilişkisi açısından analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
İsimsiz karalamalarda çocuk kalemi avuç içinde tutarak gelişigüzel çizgiler çizerken; kontrollü karalamalarda kol hareketleri ile kâğıttaki izler arasındaki ilişkiyi keşfeder. İsimlendirilen karalamalarda ise çocuk artık çizimlerine anlamlar yüklemeye başlar; bu basamak kinestetik düşünceden yaratıcı ve sembolik düşünceye geçişin en önemli kanıtıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir çocuğun çizdiği aile resminde, kendisini ve babasını çok büyük, kardeşini ise kağıdın en köşesinde çok küçük çizdiğini fark ettiniz. Bu durumu ünitede geçen 'Boy Hiyerarşisi Özelliği' çerçevesinde analiz ederek yorumlayınız.
Yanıt / ipucu
Boy hiyerarşisi özelliğine göre çocuklar, kendileri için duygusal açıdan önemli, sevilen veya baskın olan figürleri kağıdın merkezine daha büyük çizerler. Kardeşin çok küçük ve köşede çizilmesi, çocuğun dünyasında o figüre yüklediği duygusal değerin veya önceliğin daha az olduğunu gösterebilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Çocuk resimlerindeki 'Saydamlık (Röntgen)' ve 'Düzlem' özelliklerini tanımlayarak, bu özelliklerin çocukların dünyayı algılama biçimleriyle ilişkisini gösteren birer çizim senaryosu örneği veriniz.
Yanıt / ipucu
Saydamlık özelliğinde çocuk bir evin dış duvarı yokmuş gibi içerideki insanları ve eşyaları çizer; bu durum çocuğun nesneleri gördüğü gibi değil bildiği gibi resmettiğini gösterir. Düzlem özelliğinde ise derinlik algısı gelişmediği için yolun her iki yanındaki ağaçlar sağa ve sola yatık çizilir; bu da çocuğun mekânı üç boyutlu değil, kâğıt yüzeyine yayarak algıladığını örnekler.
