Ünite 2: Etkili İletişim ve Doğru Anlatma — Önemli Kavramlar

Bireyin kendi düşüncelerini, hislerini, inançlarını ve isteklerini dolaysız bir şekilde karşısındaki kişiye ileterek kendisini tanıtması sürecidir. Sydney M. Jourard tarafından ilk kez bilimsel olarak ele alınan bu davranış, yakın ilişkilerin kurulması ve geliştirilmesinde en etkili adımdır.

Kişinin karşılaştığı bir davranış veya durum karşısında, karşısındakini suçlamadan ve küçültmeden kendi kişisel tepkisini, duygu ve düşüncelerini içtenlikle ifade etmesidir. Örneğin, 'Sözümü kestiğinde kendimi önemsenmemiş hissediyorum' ifadesi bu dile örnektir.

Genellikle kızgınlık anlarında kullanılan, doğrudan karşı tarafın kişiliğine yönelik suçlama, eleştiri, yargılama ve tehdit içeren iletişim dilidir. Karşı tarafın savunmaya geçmesine ve iletişimin verimsizleşmesine neden olur.

Beyinde bademe benzeyen, duyguların, korkunun ve kızgınlığın oluştuğu ilkel merkezdir. Beklenmedik durumlar karşısında anında fevri ve düşünmeden tepki vermemize neden olan bölgedir.

Kızgınlık ve öfke gibi duyguların sürekli bastırılması sonucu vücutta ortaya çıkan yüksek tansiyon, baş ağrısı, mide ağrısı, ritim bozukluğu ve depresyon gibi fiziksel rahatsızlıklardır.

Bir bireyin kendi yetenekleri, yeterlilikleri ve kişisel değeri hakkındaki düşüncelerinin ve değerlendirmelerinin tümüdür. Hakarete uğramak bu değeri geçici olarak zedeler.

Karşı tarafı açık ve dürüst konuşmaya davet edip, o kişi bunu yapınca anında alınma, bozulma ve gücenme davranışı sergilemeyi içeren sağlıksız iletişim taktiğidir.

Beyinde bilgilerin toplandığı, süzgeçten geçirildiği, mantıklı kararların alındığı ve amigdaladan gelen fevri duyguları zihinsel bir yapıya oturtarak kontrol etmemizi sağlayan ön lob bölgesidir.

Karşımızdaki kişinin olumlu yönlerini, başarılarını ve doğrularını öncelikle görüp takdir etmek, hataları ve eksikleri ise bu doğrulardan sonra dile getirmek esasına dayanan yapıcı iletişim yaklaşımıdır.

Karşımızdaki kişinin aslında ne demek istediğini veya ne düşündüğünü bildiğimizi varsayarak, ona bunu empoze etmeye çalıştığımız sağlıksız bir iletişim ve kızgınlık dışa vurma yöntemidir.

Teknolojinin ve bilgisayarların sunduğu olanakları kullanarak, bireylerin zaman ve mekân sınırı olmaksızın mobil araçlar vasıtasıyla gerçekleştirdikleri dijital etkileşim sürecidir.

İletişimin gerçekleştiği, mesajların anlamlandırılmasını etkileyen ve fiziksel, sosyo-psikolojik ile zamansal boyutlardan oluşan ortam ve koşulların bütünüdür.

Kişilerarası ilişkilerde genel, muğlak ve belirsiz ifadelerden kaçınarak, duygu ve düşünceleri belirgin, açık, net ve anlaşılır kelimelerle ifade etme becerisidir.