Gerekçelendirilmiş Doğru İnançPlaton’un Theaetetos diyalogunda öne sürülen standart bilgi tanımıdır. Buna göre bilginin var olması için öznenin inanç koşulunu, doğruluk koşulunu ve sağlam gerekçelere dayanma (haklılandırma) koşulunu aynı anda sağlaması gerekir.
İçselcilikÖznenin doğru bir önermeye beslediği inancın haklılandırılmasının, dış bir yardım almadan yalnızca öznenin kendi içsel zihinsel süreçleri ve bilinç halleriyle gerçekleştiğini savunan epistemolojik görüştür. Özne, içebakış veya düşünüm yoluyla delillerine karar verir.
Temelcilikİçselciliğin bir versiyonu olup, bilginin yapısını bir piramide benzetir. Doğru inançları bilgiye dönüştüren delillerin başka inançlara ihtiyaç duymayan, kendi kendini haklılandıran 'temel inançlar' üzerine kurulduğunu savunur.
BağdaşımcılıkTemel-üstyapı ayrımını reddeden içselci bir yaklaşımdır. Bir inancın haklılandırılması ve bilgi statüsü kazanmasının, öznenin tüm inanç sistemi ve diğer bilgileriyle arasındaki tutarlılık ve bağdaşım ilişkisine bağlı olduğunu ileri sürer.
Dışsalcılıkİnancın haklılandırılmasında öznenin içsel mekanizmalarının yetersiz olduğunu, inancı haklı çıkaran faktörlerin (güvenilirlik, olasılık değeri vb.) bilen öznenin dışından geldiğini savunan haklılandırma teorisidir.
DiyalektikHegel’de düşüncenin ilerleme yasasıdır; tez, antitez ve sentez aşamalarından oluşur. Bir düşüncenin çelişki yaratması sonucunda tez ve antitezin doğrularını birleştiren sentezde aşılmasıyla kısmi hakikatlerden mutlak bilgiye ulaşılır.
Mütekabiliyetçi (Uygunluk) Doğruluk Teorisiİlk kez Platon tarafından ortaya atılan, bir önermenin dile getirdiği bilginin dış dünyadaki karşılık gelen olay veya olguyla uyuşması ve aynı yapıya sahip olması durumunda doğru olacağını savunan teoridir. Örnek: 'Kar beyazdır' önermesinin kar olgusuyla uyuşması.
ApaçıklıkDescartes ve Spinoza tarafından geliştirilen, doğruluğun inancın kendi iç özelliklerinden bilindiğini savunan ölçüttür. Zihne dolaysız sunulan açıklık ve başka her şeyden farklı olan seçiklik özelliklerini kapsar.
Pragmatist Doğruluk AnlayışıWilliam James ve John Dewey tarafından savunulan, bir inanç ya da önermenin doğruluğunu onun yararlılığı ile özdeşleştiren kuramdır. Buna göre eylemi başarılı kılan ve amaca ulaştıran bilgi doğrudur.
A priori BilgiDeneyime dayanmayan, deneyimden tamamen bağımsız olarak akılsal ve mantıksal analizle (analitik önermelerle) bilinen bilgidir. Örnek: 'Tüm babalar erkektir' önermesi.
A posteriori BilgiDeneyim yoluyla, duyusal gözlem ve ampirik araştırmalar sonucunda (sentetik önermelerle) kazanılan bilgidir. Örnek: 'Isıtılan metaller genleşir' önermesi.
Tanışıklık Yoluyla BilgiBertrand Russell’ın sınıflandırmasında doğrudan duyusal algıya, zihin içeriklerine veya soyut tümellere dayanan, nesne ve olguların bilgilenme biçimidir.
Metodolojik KuşkuculukKuşkuyu kesin ve şüphe edilmez bilgiye ulaşmak için bir araç olarak kullanan yaklaşımı ifade eder; en ünlü uygulayıcısı Descartes’tır.
Epistemolojik Realizmİnsandan bağımsız bir dış gerçekliğin var olduğunu ve aklın bu dış gerçekliği olduğu gibi bilebileceğini, bilgiye bir sınır çizilemeyeceğini savunan olumlu epistemolojik görüştür.
Transandantal İdealizmImmanuel Kant’ın epistemolojik devrimidir. İnsanın bildiği şeyin nesnenin kendisi değil, zihnin a priori kategori ve kavramlarıyla inşa ettiği fenomenler olduğunu savunan felsefi görüştür.