Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Felsefe Lisans Programı » Tarih Felsefesi 1

Ünite 1: Tarih Felsefesi Nedir? — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 11 kelime var.

1 / 110 doğru

İnsanın düşünce ve emeğinden çıkmış her şeyin tarihsel bir birliktelik içinde oluştuğunu ve tarihin her döneminde değişikliğe uğradığını savunan görüştür. Bilim, sanat ve felsefe dahil her ürünün tarihsel bir temele sahip olduğunu öne sürer.

Evren Anlayışı — İnsanın ••• ve dünyanın nasıl oluştuğuna, kendi yaratılışına, yaşadığı ortamın düzenlenişine ve yaşam amaçlarına dair aradığı yanıtların bütünüdür. Din temelli medeniyetlerde sınırları din tarafından çizilirken, tek tanrılı dinler insana kökenleriyle ilgili ••• modelleri sunmuştur.

Tarihsel Varlık Alanı — Takiyettin Mengüşoğlu tarafından doğal ••• ••• karşıtı olarak tanımlanan ontolojik bir tabakadır. İnsan grupları ve sosyal birlikler arasında olup biten olayların, insan eylemlerinin sonucunda ortaya çıkan kültür verileri ve başarıların yer aldığı alandır.

Arkhe — Antikçağ Yunan doğa filozoflarının ele aldığı, tüm varlığın oluşumundaki ana madde, ilk madde veya felsefenin iş gördüğü ilkeler olarak anlaşılan kavramdır. ••• araştırılması düşünce tarihinin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.

Res Gestae — Latince'de 'yapılmış işler/şeyler' anlamına gelen ve geçmişte yapılmış tüm insan edimlerini ve olayları bir bütün olarak ifade eden terimdir. Tarihin ontolojik olarak yorumlanmasının ve geçmişi bir bütün halinde kavramanın temelini oluşturur.

Historia Rerum Gestarum — Latince'de 'yapılmış işlerin anlatımı ve öykülenmesi' anlamına gelen, geçmişte yapılmış tüm işlerin yazıya geçirilmesini ifade eden kavramdır. Tarihi bir bilgi etkinliği, bilim ve metodoloji eleştirisi olarak ele alan tarih felsefesinin temelini oluşturur.

Tin Bilimleri — Wilhelm Dilthey'ın tarih ve toplum gerçekliğini kendisine konu edinen ••• topladığı ortak adıdır (Geisteswissenschaften). Doğa ••• karşısında, insan yapıp etmelerinin ve tinsel dünyanın tarihsel temelini inceleyen bilim dalıdır.

Tarihselcilik (Historismus) — İnsanın düşünce ve emeğinden çıkmış her şeyin tarihsel bir birliktelik içinde oluştuğunu ve tarihin her döneminde değişikliğe uğradığını savunan görüştür. Bilim, sanat ve felsefe dahil her ürünün tarihsel bir temele sahip olduğunu öne sürer.

Tarih Metafiziği — W.H. Walsh'ın sınıflandırmasına göre ••• anlam, bütünlük, yasa ve amaç gibi sorunları inceleyen, ••• ontolojik açıdan yaklaşan ••• felsefesi dalıdır. Geniş genellemeler ve zorunlu ilkeler üzerinden ••• açıklamayı hedefler.

Analitik Tarih Felsefesi — ••• çalışmalarında ortaya çıkan araştırma yöntemleri, bilginin güvenilirliği, açıklama ve kanıtlama gibi sorunları konu edinen, bilim ••• bir kolu olarak değerlendirilen ••• ••• dalıdır.

Efsane (Mythos) — Antikçağ medeniyetlerinde, özellikle Homeros ve Hesiodos öncesi ve dönemi tarih anlayışında olayların tanrılar, ••• kahramanlar ve mitolojik unsurlarla açıklandığı anlatım biçimidir. Herodotos öncesi Yunan tarih düşüncesine hâkimdir.

Çağlar Öğretisi — Hesiodos'un Works and Days (İşler ve Günler) adlı yapıtında yer alan, insanlığın altın çağdan demir çağına ve sonrasındaki çöküşe doğru zamana bağlı olarak kötüye gittiğini savunan tarih kurgusu ve temellendirmesidir.