Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
İktidar ve otorite kavramları arasındaki farkı açıklayarak, Osmanlı İmparatorluğu'nda Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla padişahın otoritesinin nasıl bir dönüşüm geçirdiğini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
İktidar gücü zor kullanarak uygulama kapasitesiyken, otorite bu gücün meşru kabul edilmesidir. Tanzimat Fermanı ile padişah kendi gücünü kanun üstünlüğüyle sınırlayarak, mutlak iktidardan hukuki-rasyonel bir otoriteye doğru geçişin ilk adımını atmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Sanayileşme süreci ile ulus devletlerin ortaya çıkışı arasındaki ilişkiyi, imparatorlukların çözülüşü bağlamında araştırıp örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sanayileşme, merkezi bir otorite, standart eğitim, ortak pazar ve sınır güvenliği ihtiyacını doğurmuştur. Bu durum, çok uluslu imparatorlukların ekonomik ve siyasi olarak parçalanmasına yol açarak homojen ulus devletlerin kurulmasını tetiklemiştir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Tek parti döneminde kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kapanma nedenlerini dönemin siyasal koşulları çerçevesinde karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Her iki parti de devrimlere yönelik tepkilerin odağı haline gelme endişesi ve dönemin hassas siyasi dengeleri nedeniyle kapatılmıştır. Bu denemeler, toplumsal yapının henüz çok partili rekabete hazır olmadığı gerekçesiyle iktidar tarafından sonlandırılmıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
1946 seçimleri ile 14 Mayıs 1950 seçimlerini seçim güvenliği, oy sayım yöntemleri ve siyasi sonuçları açısından karşılaştırarak analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
1946 seçimleri 'açık oy, gizli tasnif' usulüyle yapıldığı için şeffaflıktan uzak ve tartışmalı olmuştur; 1950 seçimleri ise 'gizli oy, açık tasnif' ilkesiyle yapılarak iktidarın ilk kez barışçıl yollarla el değiştirmesini sağlamıştır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Demokrat Parti'nin (DP) 1950'lerdeki ilk dönem ekonomik ve sosyal politikaları ile ikinci dönemindeki otoriterleşme eğilimleri arasındaki ilişkiyi tartışınız.
Yanıt / ipucu
DP, ilk yıllarında liberal ekonomi ve dini özgürlüklerle geniş destek bulmuştur; ancak sonraki yıllarda başlayan ekonomik sıkıntılar, toplumsal muhalefeti artırmış ve iktidarın bu muhalefeti Tahkikat Komisyonu gibi araçlarla baskılama yoluna gitmesine neden olmuştur.
