Ünite 2: Pre Sokratik Düşünürlerden Platon’a Antikçağda Zihin Kavramı — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Sıra Sizde 1
Aklın araçsallaştırılması kavramı Horkheimer tarafından Aydınlanma felsefesinin akıl anlayışını eleştirmek üzere ortaya atılmış bir kavramdır. Horkheimer’e göre, Aydınlanma döneminde öznel aklın nesnel akıl karşısında öncelikli bir hale getirilmesiyle akıl düşünsel kökenlerinden koparılarak teknik bir boyut kazanmış, yani araçsallaştırılmıştır. Horkheimer’e göre, nesnel aklın görevi olay ve olguları tarihsel bütünlüğü içinde anlayarak amaç belirlemek, öznel aklın görevi ise olay ve
Sıra Sizde 2
Platon’un ruhun birbirine karşıt iki yanı olan akıllı ve arzulu kısmı uzlaştıran tinli kısım ayrımıyla Freud’un zihni id, ego, süperego olarak üçe ayırması arasında bir benzerlik kurmak mümkündür. Freud’un üçlü tipolojisinde de id, zihnin arzulayan kısmını süperego da içselleştirilmiş toplumsal kuralları temsil eder. Ego bu iki kısım arasında arabuluculuk görevini üstlenir. Bu üç yapı arzu, mantık ve vicdan olarak da düşünülebilir. Haz ilkesiyle hareket eden id’in hemen doyurulmasını
Alıştırma 1myders hazırladı
Herakleitos'un 'logos' kavramı ile duyusal algı arasındaki ilişkiyi, görünüşler alemi ve esas gerçeklik ayrımı üzerinden kısaca açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Duyular sadece değişen görünüşleri algılar; esas gerçeklik olan 'logos' ise ancak akıl yoluyla kavranabilen evrensel bir düzendir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Anaksagoras'ın 'nous' kavramı ile Empedokles'in 'sevgi ve nefret' ilkelerini, evrendeki düzeni sağlama işlevi bakımından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Empedokles değişimi fiziksel kuvvetlere (sevgi/nefret) bağlarken, Anaksagoras düzeni sağlayan ilkeyi zihinsel bir güç olan 'nous' (akıl) olarak tanımlamıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Platon'un ruhun üçlü yapısını (akıllı, tinli, arzulayan) 'Phaidros' diyaloğundaki sürücü ve iki at metaforu üzerinden analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Sürücü aklı, beyaz at iradeyi (tin), siyah at ise bedensel arzuları temsil eder; ruhun dengesi sürücünün bu iki atı yönetmesine bağlıdır.
