Ünite 8: Küreselleşme, Kalkınma ve Dış Ticaret — Araştır & Paylaş

Bu süreçlerdeki küreselleşme düzeyleri bazı göstergeler dikkate alınarak değerlendirilebilir. Örneğin, ticari küreselleşme düzeyinin temel göstergeleri ihracatın ya da ihracat ve ithalat toplamından oluşan dış ticaret hacminin millî gelire oranıdır. Finansal küreselleşmenin göstergesi ise doğrudan yabancı yatırımlar, uluslararası portföy yatırımları, resmî kısıtlamalar ve yabancı varlık/yükümlülüklerinin GSYH’ye oranı, cari işlemler dengesinin GSYH’ye oranı, finansal varlıkların toplam değerinin GSYH’ye oranı, dünyadaki toplam döviz alışverişlerinin hacmi gibi büyüklüklerdir.

Yoksullaştırıcı Büyüme Hipotezi ile açıklanabilir. Küreselleşmenin sorgulanmasına yol açan bu hipoteze göre, dış ticaret hadlerinin önemli ölçüde aleyhe dönmesinin neden olduğu kayıplar, ekonomik büyümenin sağladığı kazançlardan daha büyüktür. Böylece ülke, dış ticaret yoluyla sağladığı büyümeden sonra, öncesinden daha düşük bir refah düzeyini sağlayacaktır. Bu anlamda ülkenin dış ticarette bulunmasının reel anlamda gelir kaybına yol açtığı söylenebilir.

Sosyal bilimler literatüründeki aşırı küreselleşmeciler, kuşkucular ve dönüşümcüler yaklaşımlarını inceleyerek, günümüzdeki çok uluslu şirketlerin kararları ile ulus devletlerin politika alanlarını somut bir güncel olay (örneğin küresel tedarik zinciri aksamaları veya uluslararası vergi anlaşmazlıkları) üzerinden ikişer cümleyle karşılaştırınız. Ulaştığınız bu analizi sınıf arkadaşlarınızla paylaşarak hangi yaklaşımın bugünkü ekonomik gerçekliği daha iyi açıkladığını tartışınız.