Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » İktisat Lisans Programı » İktisadi Kalkınma

Ünite 8: Küreselleşme, Kalkınma ve Dış Ticaret — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Küreselleşme — Uluslar, toplumlar ve yerel gruplar arasındaki karşılıklı ilişkilerin ve etkileşimlerin genişlemesi, derinleşmesi ve hızlanmasıyla ilgili tüm eğilimleri kapsayan çok boyutlu bir süreçtir. Örneğin, dünyanın herhangi bir yerindeki finansal krizin başka bir ülkedeki borsayı saniyeler içinde etkilemesi bu sürecin sonucudur.

Ekonomik Küreselleşme — Serbestleştirme ve deregülasyon önlemleriyle uluslararası mal, hizmet ve sermaye akımlarının hızlandığı, işgücünün akışkanlığının arttığı ve ulusal ekonomilerin küresel piyasalarla bütünleştiği bir süreçtir. Ticari, finansal ve işgücü küreselleşmesi olmak üzere üç alt süreci kapsar.

Deregülasyon — Piyasa ekonomisine işlerlik kazandırmak amacıyla ekonomik faaliyetlere ilişkin devletin koyduğu yasal düzenlemelerin azaltılması veya ortadan kaldırılmasıdır. Finansal serbestleşme süreçlerinde devletin denetimleri gevşetmesi buna örnektir.

Altın Standardı — Piyasada dolasimda olan paranin altin karsiliginda cikartildigi ve para sahiplerinin banknotlarini istedikleri zaman altina cevirebildigi para sistemidir. Birinci Dunya Savasi oncesindeki birinci kuresellesme evresinde norm kabul edilmistir.

Bretton Woods Sistemi — Ikinci Dunya Savasi sonrasi toplanan konferansta alinan kararlarla kurulan ve 1971 tarihine kadar gecerli olan, altin doviz standartina dayanan uluslararasi para sistemidir. Bu sistemin yikilmasi modern kuresellesme evresini tetiklemistir.

Finansal Küreselleşme — Bir ulkenin finansal sisteminin uluslararasi finansal piyasalarla ve kurumlarla butunlesmesi surecidir. Bilgisayar ve iletisim teknolojilerindeki gelismeler sayesinde sermayenin kitalar arasinda saniyeler icinde akmasini saglar.

Plasman — Paranın gelir getiren menkul veya gayrimenkul değerlere, mallara yatırılarak değerlendirilmesidir. Yeni bir yatırım değil, mevcut yatırımların el değiştirmesi sürecidir.

Yükselen Ekonomiler — Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından tanımlanan; Arjantin, Brezilya, Çin, Hindistan, Rusya, Meksika ve Türkiye gibi küresel sermaye akımlarından yoğun biçimde yararlanan gelişmekte olan ülke ekonomileridir.

Ticari Küreselleşme — Ulusal mal ve hizmet piyasalarinin GATT ve DTO'nun girisimleriyle uluslararasi piyasalara acilmasidir. Gumruk tarifelerinin dusmesi ve dis ticaret hacminin dunya uretim artisini gecmesiyle karakterize olur.

Disipline Edici İthalat Hipotezi — Yerli piyasalarin dis rekabete acilmasiyla birlikte oligopolistik yapiya sahip yerli firmalarin karlarinin azalmasini ve bu rekabet baskisiyla uretim miktarinda ve etkinlikte artis saglanmasini savunan gorustur.

Know-how — Bir firmanın üretim teknolojisi veya işletme yönetimiyle ilgili olarak sahip olduğu belirli bilgi ve becerilere verilen isimdir. Doğrudan yabancı yatırımlar kanalıyla ülkeden ülkeye aktarılır.

Bebek (Yeni Kurulan) Endüstriler — Maliyet yapısı bakımından dezavantajlı olan ve dış rekabete karşı belli bir süre korunmadıkça piyasadan silinebilecek olan yeni kurulan yerli sanayi kollarıdır.

Dış Açık (Cari İşlemler Açığı) — Bir ülkenin toplam ithalatının toplam ihracatından (geniş anlamda dış alem giderlerinin gelirlerinden) fazla olması durumudur. Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sürecinde yatırımları finanse etmek için karşılaştığı temel bir sorundur.

Yoksullaştırıcı Büyüme — Dış ticaret hadlerindeki bozulmanın çok yoğun olması nedeniyle dışarıya aktarılan gelirin, büyümenin yarattığı gelir artışından büyük olması durumudur. Ülke ekonomisi büyümesine rağmen net refah kaybı yaşar.

Net Değişim Ticaret Haddi — Bir ülkenin ihracat malları fiyat indeksinin ithalat malları fiyat indeksine oranı olarak tanımlanan, dış ticaretten kazanç sağlanıp sağlanmadığını ölçmekte kullanılan temel göstergedir (N = [Px/Pm] x 100).

Gelir Ticaret Haddi — Net değişim ticaret haddinin ihracat miktar endeksiyle çarpılması sonucunda elde edilen ve bir ülkenin ihracatı karşılığında başka ülkelerden satın alabileceği mal miktarının (ithalat kapasitesinin) ölçüsüdür.

Singer-Prebisch Tezi — Tarihsel surecte dis ticaret hadlerinin ortalama olarak ilkel mal (tarim ve hammadde) ihrac eden az gelismis ulkeler aleyhine, sanayi urunu ihraç eden gelismis ulkeler lehine bozuldugunu savunan teoridir.

Engel Yasası — Gelir düzeyi arttıkça gıda maddelerine yapılan harcamaların gelir içindeki payının azalmasını, buna karşılık sanayi mallarına yapılan harcamaların payının artmasını ifade eden yasadır.

Asya Kaplanları — İhraç kompozisyonlarında sanayi mallarının payını büyük oranda yükselterek ilkel mal ihracatının dezavantajlarından kurtulan Güney Kore, Tayvan, Hong Kong ve Singapur'dan oluşan ülke grubudur.

Yapısal Esneklik — Bir ekonomide fiyatlar veya dış talep değiştiğinde kaynakların bir sektörden diğerine (örneğin tarımdan sanayiye) kolayca aktarılabilme yeteneğidir. Az gelişmiş ülkelerde bu esneklik çok düşüktür.

Petrodolar — 1970'lerde OPEC'in petrol fiyatlarında yaptığı büyük artışlar sonucunda petrol ihracatçısı ülkelerin ellerinde biriken ve gelişmekte olan ülkelere finansman olarak yönlendirilen büyük dolar rezervleridir.