myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.
Benzin Fiyatında Sabit Esaslı İndeksmyders hazırladı
Eskişehir'de kurşunsuz benzin fiyatlarındaki değişimi inceleyen bir araştırmacı, belirli bir yılı temel devre (%100) olarak kabul eder. Sonraki yılların benzin fiyatlarını bu temel yılın fiyatına bölüp 100 ile çarparak sabit esaslı fiyat indeksini hesaplar. Böylece benzin fiyatının uzun vadede temel yıla göre yüzde kaç arttığını veya azaldığını net bir şekilde görmüş olur.
Bir tüketici, mutfağında tükettiği zeytin, peynir ve reçel gibi farklı gıda maddelerinin fiyat değişimlerini tek bir ölçüde görmek ister. İndeks ortalaması tekniğini kullanan araştırmacı, her bir malın ayrı ayrı basit fiyat indeksini hesaplarktan sonra bunların ortalamasını alır. Ancak reçel tüketimi zeytin ve peynire göre çok daha az olmasına rağmen bu teknik maddelere eşit ağırlık verdiğinden, reçel fiyatındaki aşırı bir değişim tüm bileşik indeksi doğrudan etkiler.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tüketicilerin satın alma gücünde meydana gelen değişmeleri yani TÜFE'yi hesaplarken Laspeyres fiyat indeksi tekniğini kullanır. Bu hesaplamada temel devre miktarı sabit bir tartı olarak alınır. Veri toplama kolaylığı sağladığı için tercih edilen bu yöntemle, fiyatlardaki enflasyon oranları periyodik olarak kamuoyuna duyurulur.
