Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » İşletme Lisans Programı » İstatistik 2

Ünite 8: Karar Teorisi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Sonuç — Belirli bir karar alternatifinin seçilmesi sonrasında ortaya çıkacak olan kazanç veya maliyet değeridir. Genellikle parasal ifadelerle tanımlanır; örneğin bir yıllık altın yatırımının ekonomik durgunluk olmaması durumunda ulaştığı değer bir sonuçtur.

Strateji Tablosu (Pay-off) — Karar alternatiflerini, doğal durumları ve bunların sonucunda ortaya çıkan kazanç veya maliyet değerlerini bir araya getiren matristir. Satırlarda alternatifler, sütunlarda doğal durumlar yer alır.

Doğal Durum — Karar vericinin kontrolü altında olmayan, gelecekte ortaya çıkabilecek ve karar alternatiflerinin sonuçlarını etkileyen dış etmenlerdir. Örneğin ekonominin kötü, durgun veya iyi olması birer doğal durumdur.

Kazanç Yapılı Problem — Strateji tablosundaki hücre değerlerinin birer getiri, kar veya kazanç ifade ettiği karar problemleridir. Bu tür problemlerde karar verici en yüksek değere ulaşmayı hedefler.

Maliyet Yapılı Problem — Strateji tablosundaki hücre değerlerinin masraf, gider veya maliyet olarak ifade edildiği karar problemleridir. Bu problemlerde amaç, harcamaları minimum seviyeye indirmektir.

Belirsizlik Altında Karar Verme — Doğal durumların ortaya çıkışlarına ilişkin herhangi bir olasılık değerinin bilinmediği durumlarda yapılan karar verme sürecidir. Karar verici psikolojik eğilimlerine göre seçim yapar.

İyimserlik Ölçütü — 'Hep iyi durumlar benim için ortaya çıkar' felsefesine dayanan, her alternatifin en iyi sonuçları arasından en iyisinin seçildiği belirsizlik kriteridir.

Kötümserlik Ölçütü — 'Hep kötü durumlar benim için ortaya çıkar' felsefesine dayanan, her alternatifin en kötü sonuçları arasından en iyisinin (maksimumun) seçildiği tedbirli karar kriteridir.

Hurwicz Genelleştirilmiş İyimserlik Ölçütü — İyimserlik ve kötümserlik uç durumlarını bir araya getiren, karar vericinin iyimserlik katsayısı (α) yardımıyla esnek bir şekilde karar vermesini sağlayan ölçüttür.

İyimserlik Düzeyi (α) — Hurwicz modelinde 0 ile 1 arasında değer alan, 1'e yakınsa iyimserliği, 0'a yakınsa kötümserliği temsil eden katsayıdır.

Risk Altında Karar Verme — Doğal durumların gerçekleşme olasılıklarının bilindiği ve toplamlarının 1 olduğu durumlarda gerçekleştirilen karar verme sürecidir.

En İyi Beklenen Değer Ölçütü (EMV) — Risk ortamında sonuçların olasılıklarıyla çarpılıp satır bazında toplanmasıyla elde edilen beklenen kazanç veya maliyete göre en iyi kararın seçildiği ölçüttür.

En Büyük Olasılık Ölçütü — Tüm doğal durumlar yerine sadece gerçekleşme olasılığı en yüksek olan tek bir doğal durumun sonuçlarına odaklanarak yapılan karar verme yöntemidir.

Tam Bilginin Beklenen Değeri (EVPI) — Hangi doğal durumun kesinlikle ortaya çıkacağını önceden öğrenmenin getirdiği ilave kazancı gösteren ve bilgi için ödenebilecek maksimum üst sınırı belirleyen değerdir.

Karar Ağacı — Karar problemlerinin, alternatiflerin, şans durumlarının ve senaryoların ardışık olarak grafiksel ve şematik gösterimidir.

Karar Düğümü — Karar ağaçlarında karar vericinin çeşitli alternatiflerden birini seçmesini temsil eden kare sembolü ile gösterilen başlangıç düğümüdür.

Şans Düğümü — Karar ağaçlarında doğal durumların ve olasılıkların gösterildiği, daire sembolüyle ifade edilen çatal noktasıdır.

Şans Dalı — Şans düğümünden sağa doğru uzanan ve her bir doğal durumun gerçekleşme olasılığını ve sonucunu taşıyan çizgidir.