Ünite 3: Ürün Tasarımı ve Üretim Süreci Seçimi — Önemli Kavramlar

Farklı ve yeni bir kavramı pazardaki müşteriye sunmak için gerekli olan fikir aşamasından, tasarım, üretim planlama ve pazara sunmaya kadar uzanan faaliyetlerin tümüdür.

Zihinde canlandırılan biçim veya teknik bir ürünün ilk taslağı olup, bilgiyi somut bir mala ya da soyut bir hizmete dönüştüren bilinçli ve yaratıcı bir karar verme sürecidir.

Bir ürünün pazara ilk sunuluşundan başlayarak büyüme, olgunlaşma ve düşüş dönemlerinden geçip pazardan çekilmesine kadar geçen canlı benzeri ömür döngüsüdür.

Ürün yaşam eğrisinin ilk aşaması olup, talebin düşük, üretim hacminin az, birim maliyetlerin yüksek ve yoğun tanıtım faaliyetlerinin yapıldığı zarar olasılığı yüksek dönemdir.

Ürüne olan talebin hızla arttığı, üretimin standartlaştığı, birim maliyetlerin düştüğü ve işletmenin yüksek karlar elde etmeye başladığı büyüme aşamasıdır.

Büyük hacimli üretimin yapıldığı, maliyetlerin düştüğü ancak satış artış hızının duraklayıp dengeye geldiği ve yoğun rekabetin yaşandığı dönemdir.

Müşteri tercihlerinin değişmesi veya yeni teknolojilerin gelmesiyle ürün satışlarının ve karlarının hızla azaldığı, ürünün ömrünün son aşamasıdır.

Yeni, farklı ve değişik fikirlerin geliştirilmesi ve bu fikirlerin uygulanarak işletme için ticari bir yarara veya başarıya dönüştürülmesi sürecidir.

Tasarım sürecinde tasarımcılara yol göstermek amacıyla hazırlanan; teknik, finansal, pazarlama ve tasarım amaçlarını, bütçeyi ve iş takvimini içeren iletişim raporudur.

Bir bütünü oluşturan standart bileşenlerin farklı kombinasyonlarla birleştirilerek, düşük maliyetle çok sayıda farklı ürün versiyonunun üretilmesine olanak sağlayan tasarım yaklaşımıdır.

Ürün niteliklerinin ve performansının, üretim veya çevre koşullarındaki kontrol edilemeyen değişkenliklere (gürültü faktörlerine) karşı duyarsız hale getirilmesini amaçlayan tasarım yöntemidir.

Müşteri gereksinim ve isteklerini (Ne'ler), tasarım ve üretimin her aşamasında uygun teknik özelliklere (Nasıl'lar) dönüştürmeyi sağlayan matris tabanlı kalite geliştirme yöntemidir.

Kalite Fonksiyon Yayılımı yönteminde kullanılan, müşteri sesi ile teknik özellikler arasındaki ilişkileri ve rakiplerle karşılaştırmaları gösteren matris yapısıdır.

Ürünün yapısından ziyade işlevine odaklanarak, müşteri için değer yaratmayan gereksiz fonksiyonları ve maliyetleri ortadan kaldırmayı amaçlayan tasarım ve analiz yöntemidir.

Kaliteyi tasarım aşamasında ürüne kazandırmayı hedefleyen, deney tasarımı yoluyla kontrol edilebilen değişkenlerin en uygun değerlerini belirleyen sistematik yaklaşımdır.

Ürün ve süreç tasarım aşamalarının birbirini beklemek yerine paralel olarak yürütüldüğü, çok disiplinli ekiplerin birlikte çalıştığı zaman tasarrufu sağlayan yaklaşımdır.

Bir işletmenin hammadde kaynaklarına doğru geriye veya dağıtım kanalları ile pazara doğru ileriye yönelik faaliyetleri kendi bünyesinde toplama derecesidir.

Ürün hacmi ve çeşitliliği ile üretim süreç yapıları (proje, atölye, parti, kütle, akış) arasındaki ilişkiyi gösteren ve optimum eşleşmeyi belirleyen matristir.

Müşterinin istediği özelliklerde, çok çeşitli ürünlerin çok düşük miktarlarda ve genel amaçlı makinelerle üretildiği kesikli üretim sürecidir.

Makine ve donanımın yalnızca tek bir cins ürünü yüksek miktarda ve sürekli bir akış halinde üretmek için özel olarak tasarlandığı sürekli üretim sürecidir.

Bina, köprü veya gemi gibi eşsiz ve tek bir ürünün, ürün sabit bir konumda tutularak müşteri siparişine göre üretildiği sistemdir.

Bilgisayar kontrolü altında çalışan robotlar, NC makineleri ve otomatik depolama sistemlerinin bir arada kullanıldığı, sınırsız ürün çeşidini hızlıca üretebilen hücreler bütünüdür.

Tasarım, süreç planlama ve üretim işlevlerini tek bir ortak veri tabanı ve bilgisayar ağları üzerinden birleştiren akıllı fabrika sistemidir.

Toplam maliyet ile toplam gelirin eşit olduğu, ne kar ne zarar edilen üretim miktarını belirleyerek alternatif süreç ve makine seçiminde kullanılan analizdir.

Ürün tasarımından sonra, hammaddenin bitmiş ürün haline gelene kadar tesis içinde geçeceği işlemlerin, montaj şemalarının ve rotaların planlanması faaliyetidir.