Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
İdari itiraz usulü ile iptal davası arasındaki farkları, Anayasa Mahkemesi'nin 3622 sayılı Kanun'la getirilen Ek 3. maddeyi iptal gerekçelerini (süre, adil karar ve temyiz hakkı) dikkate alarak karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
İdari itiraz usulü, hızlandırılmış ve genellikle üst yargı yolu kapatılmış dar kapsamlı bir başvuru yoluyken; iptal davası daha geniş sürelere, adil yargılanma güvencelerine ve temyiz denetimine sahip genel bir dava türüdür. Anayasa Mahkemesi, itiraz usulündeki kısıtlı sürelerin ve temyiz yasağının hak arama hürriyetini ve hukuk devleti ilkesini zedelediğini belirterek bu ayrımı netleştirmiştir.
Alıştırma 2myders hazırladı
İptal davalarının 'objektif niteliği' teoride ne anlama gelmektedir? Üniversiteden ilişiği kesilen öğrenciler örneği üzerinden, bu niteliğin uygulamada neden tam olarak hayata geçirilemediğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
İptal davasının objektifliği, mahkeme kararının sadece davacı için değil, aynı hukuki durumdaki herkes için sonuç doğurmasını gerektirir. Ancak uygulamada idare, emsal kararlara kendiliğinden uymayarak benzer durumdaki her bir öğrenciyi ayrı dava açmaya zorlamakta, bu da objektiflik ilkesini fiilen zayıflatmaktadır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir idari işlemin iptal davasına konu edilebilmesi için sahip olması gereken 'kesin ve icrai olma' şartını tanımlayarak, idarenin hazırlık çalışmaları ve tavsiye niteliğindeki kararlarının neden dava konusu edilemeyeceğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kesin ve icrai işlem, idarenin tek taraflı iradesiyle hukuk düzeninde doğrudan ve başka bir makamın onayına gerek kalmaksızın değişiklik yapan işlemlerdir. Hazırlık çalışmaları ve tavsiyeler ise ilgililerin hukuki durumunda doğrudan bir değişiklik yaratmadıkları ve idari prosedürü tamamlamadıkları için etkisiz işlem sayılır ve dava konusu edilemezler.
Alıştırma 4myders hazırladı
İdari yargıda dava açma sürelerinin hesaplanmasında adli tatilin (çalışmaya ara verme) etkisini araştırınız ve sürenin son gününün adli tatile rastlaması durumunda nasıl bir usul izleneceğini belirtiniz.
Yanıt / ipucu
İdari yargıda dava açma sürelerinin bitimi adli tatile rastlarsa, bu süreler adli tatilin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır. Bu kural dava açma süresinin yanı sıra cevap verme, itiraz ve temyiz gibi kanunda yer alan tüm süreler için de geçerlidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
İYUK'un 27. maddesine göre mahkemenin yürütmenin durdurulması kararı verebilmesi için aranan iki kümülatif şartı açıklayınız ve vergi mahkemelerinde dava açılmasının bu konudaki istisnai etkisini belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Yürütmenin durdurulması için idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Vergi mahkemelerinde ise genel kuralın aksine, dava açılması tahsilat işlemlerini kendiliğinden durdurur.
