Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » Siyasi Tarih

Ünite 6: Yumuşama — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 50 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Yumuşama (Detant) — Soğuk Savaş döneminde, özellikle 1962 Küba Krizi'nden sonra ABD ve SSCB liderliğindeki bloklar arasında gerginliğin azaltılmasını, diyalog ve silahsızlanma anlaşmalarıyla barış içinde bir arada yaşamayı öngören dönemdir.

Domuzlar Körfezi Çıkarması — 1961 yılında ABD destekli CIA koordinasyonundaki Kübalı mültecilerin, Fidel Castro liderliğindeki yeni komünist hükümeti devirmek amacıyla Küba'ya düzenlediği başarısız askeri çıkarma operasyonudur.

U-2 Casus Uçağı — Soğuk Savaş sırasında ABD tarafından Sovyet askeri ve sanayi tesislerini yüksek irtifadan fotoğraflamak amacıyla kullanılan, 1960'ta bir tanesinin düşürülmesiyle büyük bir diplomatik krize yol açan casus uçak tipidir.

Jüpiter Füzeleri — Küba Krizi öncesinde ABD tarafından SSCB'yi çevrelemek amacıyla Türkiye (İzmir Çiğli) ve İtalya'ya yerleştirilen, krizin çözümü sürecinde gizli anlaşmayla sökülen orta menzilli nükleer füzelerdir.

Kitlesel Karşılık Stratejisi — NATO'nun düşmandan gelecek herhangi bir konvansiyonel veya nükleer saldırıya doğrudan ve en ağır şekilde nükleer silahlarla karşılık verilmesini öngören, Küba Krizi'nden sonra terk edilen askeri doktrinidir.

Esnek Karşılık Stratejisi — 1967 yılında NATO tarafından kabul edilen, düşman saldırısının niteliğine ve büyüklüğüne göre konvansiyonel ya da nükleer silahlarla kademeli ve orantılı karşılık verilmesini ilke edinen askeri stratejidir.

Konvansiyonel Silahlar — Nükleer, kimyasal ve biyolojik kitle imha silahları sınıfına girmeyen, geleneksel askeri araçlar, patlayıcılar ve ateşli silahlardan oluşan savaş araçlarının genel adıdır.

Sıcak Hat (Kırmızı Telefon) — Küba Krizi sonrasında olası bir yanlış anlaşılmayı ve nükleer savaşı önlemek amacıyla Haziran 1963'te Beyaz Saray ile Kremlin arasında kurulan doğrudan ve hızlı iletişim hattıdır.

Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) — 1968'de imzalanan ve BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi dışındaki devletlerin nükleer silah edinmesini yasaklayan, sivil nükleer çalışmaları ise UAEA denetimine tabi tutan uluslararası belgedir.

SALT-1 Antlaşması — 1972 yılında ABD ve SSCB arasında imzalanan, nükleer saldırı silahlarını sınırlandıran ve savunma amaçlı füzeleri kısıtlayan ilk stratejik silah sınırlandırma antlaşmasıdır.

Helsinki Nihai Senedi — 1975 yılında Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) sonucunda imzalanan, sınırların ihlal edilmezliği, egemenlik hakları ve insan haklarına saygı ilkelerini içeren tarihi belgedir.

Kültür Devrimi — Çin'de Mao Zedong tarafından 1966-1976 yılları arasında yürütülen, komünizm dışı tüm ideolojik unsurları temizlemeyi amaçlayan ve tarihi eserler ile muhaliflere büyük zarar veren radikal harekettir.

Şanghay Bildirgesi — 1972 yılında ABD Başkanı Nixon'ın Çin ziyareti sırasında yayınlanan, ABD'nin Tayvan'ı Çin'in bir parçası olarak tanıdığını ilan eden ve ilişkileri normalleştiren ortak belgedir.

Viet Kong — Vietnam Savaşı sırasında Güney Vietnam'daki ABD destekli hükümete ve Amerikan ordusuna karşı gerilla savaşı yürüten komünist askeri örgütlenmedir.

Vietnam Sendromu — Vietnam Savaşı'ndaki ağır yenilgi ve kayıpların ardından Amerikan kamuoyunda ve askeri karar alıcılarda oluşan, ülke dışındaki askeri müdahalelere karşı aşırı çekingenlik ve güvensizlik durumudur.

Brejnev Doktrini — SSCB lideri Brejnev tarafından ortaya atılan ve herhangi bir Varşova Paktı üyesinde sosyalist rejime yönelik bir tehdit veya pakttan ayrılma girişimi olduğunda SSCB'nin askeri müdahale hakkını saklı tuttuğunu belirten doktrindir.

Prag Baharı — 1968 yılında Çekoslovakya'da Alexander Dubçek liderliğinde başlatılan, bireysel özgürlükleri ve basın özgürlüğünü genişletmeyi amaçlayan demokratikleşme ve reform dönemidir.

Boş Koltuk Krizi — 1965 yılında Fransa Cumhurbaşkanı de Gaulle'ün, AET içindeki uluslarüstü yetki artışına ve oy çokluğuyla karar alınması önerisine karşı çıkarak Fransa temsilcilerini konseyden çekmesiyle yaşanan krizdir.

Avrupa Siyasi İşbirliği — 1969 Lahey Zirvesi kararları doğrultusunda kurulan, üye ülkeler arasında dış politikanın koordinasyonunu ve ortak tavır belirlenmesini amaçlayan hükümetler arası danışma mekanizmasıdır.

Bağlantısızlar Hareketi — Soğuk Savaş bloklaşmasının dışında kalmayı tercih eden, çoğunluğu Asya ve Afrika'daki yeni bağımsız ülkelerden oluşan ve ilk kez 1961 Belgrad Konferansı ile kurumsallaşan uluslararası oluşumdur.

Apartheid — Güney Afrika Cumhuriyeti'nde 1948-1990 yılları arasında beyaz azınlık hükümeti tarafından uygulanan, siyah ve diğer beyaz olmayan nüfusu tamamen dışlayan resmi ırk ayrımcılığı rejimidir.

Self-Determinasyon — Ulusların kendi kaderlerini, siyasi statülerini ve yönetim biçimlerini dışarıdan bir müdahale olmaksızın özgürce kendilerinin belirlemesi hakkıdır.

Altı Gün Savaşı — 1967 yılında İsrail'in Mısır, Suriye ve Ürdün'e karşı ön alıcı bir saldırıyla başlayıp büyük bir zafer kazandığı ve Sina, Golan, Batı Şeria ile Gazze'yi işgal ettiği üçüncü Arap-İsrail savaşıdır.

Kara Eylül — Eylül 1970'te Ürdün Kralı Hüseyin'in, ülkesindeki egemenliğini tehdit eden Filistinli silahlı örgütleri ve gerillaları tasfiye etmek amacıyla başlattığı kanlı askeri harekâttır.

Camp David Antlaşmaları — 1979 yılında ABD arabuluculuğunda Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat ile İsrail Başbakanı Menahem Begin arasında imzalanan ve iki ülke arasındaki savaş durumuna son veren barış antlaşmasıdır.