Ünite 7: Teknolojik Dönüşüm, İstihdam ve Esnek Çalışma — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Teknolojik gelişmelerin istihdam üzerindeki 'iş yaratma' ve 'iş yok etme' etkilerini karşılaştırarak, günümüzden birer meslek örneğiyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İş yaratma etkisi siber pazarlamacılık gibi yeni uzmanlık alanları doğururken, iş yok etme etkisi otomasyon nedeniyle rutin bankacılık işlemlerini yapan geleneksel rolleri azaltmaktadır. Bu durum, teknolojinin hem yeni fırsatlar sunduğunu hem de bazı iş kollarını tasfiye ettiğini gösterir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Kötümser yaklaşıma göre iş yok etme etkisini açıklayan üç temel ölçütü araştırıp, çağrı merkezlerinin yurt dışına kaydırılması örneği üzerinden tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bu ölçütler; teknolojinin her sektörü etkilemesi, hızlı yayılıp maliyetleri düşürmesi ve işlerin mobil hale gelmesidir. Çağrı merkezlerinin düşük ücretli ülkelere kaydırılması, işlerin mekandan bağımsızlaşarak mobil hale gelmesinin ve işgücü ikamesinin somut bir örneğidir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Esneklik kavramının ortaya çıkışında etkili olan tarihsel ve ekonomik gelişmeleri inceleyerek, Fordist üretim modelinden esnek üretime geçişin nedenlerini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
1970'lerdeki petrol krizi, ekonomik durgunluk ve küreselleşme, katı Fordist üretim modelinin pazar dalgalanmalarına uyum sağlamasını zorlaştırmıştır. İşletmeler, rekabet güçlerini korumak ve değişen pazar şartlarına hızlıca adapte olabilmek için esnek üretim ve çalışma modellerine geçiş yapmıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sayısal esneklik ile fonksiyonel esneklik arasındaki farkları tanımlayarak, bir işletmenin bu iki esneklik türünü hangi amaçlarla uygulayabileceğini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Sayısal esneklik işgücü miktarını talebe göre ayarlamayı (işe alma/çıkarma) hedeflerken, fonksiyonel esneklik çalışanların çok yönlü beceriler kazanarak farklı görevlerde rol almasını amaçlar. İşletmeler sayısal esnekliği maliyet kontrolü için, fonksiyonel esnekliği ise işgücü niteliğini ve verimliliğini artırmak için kullanırlar.
Alıştırma 5myders hazırladı
'Sıkıştırılmış iş haftası' ve 'tele çalışma' modellerini çalışanlar açısından avantaj ve dezavantajları yönünden karşılaştıran bir analiz yapınız.
Yanıt / ipucu
Sıkıştırılmış iş haftası çalışana daha uzun blok dinlenme süreleri sunarken günlük çalışma süresini uzatarak yorucu olabilir; tele çalışma ise evden çalışma özgürlüğü ve yol zamanı tasarrufu sağlarken iş-özel hayat sınırlarının belirsizleşmesine yol açabilir. Her iki model de çalışanın vasıf düzeyine göre farklı güvence ve esneklik deneyimleri sunar.
