Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sistem yaklaşımının temelinde yer alan 'sinerji' kavramını ve Russell Ackoff'un bu konudaki görüşünü dikkate alarak, bir futbol takımının başarısını sistem mantığıyla analiz ediniz. Parçaların tek tek kalitesi ile bütünün performansı arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sinerji, parçaların tek tek yaratacağı değerlerin toplamından daha büyük bir bütünsel değer oluşmasıdır (2+2=5). Russell Ackoff'a göre parçaları tek tek en iyi hale getirmek sistemin en iyi çalışacağını garanti etmez; bu nedenle en pahalı oyunculardan kurulu bir takım, iyi koordine olamamışsa başarısız olabilirken, uyumlu ve organize bir takım sinerji sayesinde şampiyon olabilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
İşletmelerin 'açık sistem' olma özelliklerini göz önünde bulundurarak, bir restoran işletmesinin girdi, süreç, çıktı ve geri bildirim aşamalarını gösteren bir akış şeması tasarlayınız ve her bir aşamaya somut örnekler veriniz.
Yanıt / ipucu
Girdi olarak gıda malzemeleri ve aşçı emeği alınır; süreç aşamasında bu malzemeler mutfakta pişirilerek yemeğe dönüştürülür; çıktı müşteriye sunulan tabak ve hizmettir. Geri bildirim ise müşterinin yemeği beğenip beğenmediğini belirten yorumları veya tabakta kalan yemek miktarıdır; bu bilgiye göre menüde veya pişirme yönteminde düzeltmeler (negatif geri bildirim) yapılır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Burns ve Stalker'ın mekanik ve organik örgüt yapılarını karşılaştırarak, hızla değişen yapay zeka sektöründe faaliyet gösteren bir teknoloji şirketi ile geleneksel bir tekstil fabrikasının hangi yapıları tercih etmesi gerektiğini gerekçeleriyle tartışınız.
Yanıt / ipucu
Hızlı değişen yapay zeka sektörü, esneklik ve hızlı karar alma gerektirdiği için organik örgüt yapısını gerektirir. Geleneksel ve standart üretimin yapıldığı, çevre koşullarının daha durağan olduğu tekstil fabrikası ise kuralların sıkı ve işlerin uzmanlaşmış olduğu mekanik yapıyla daha verimli çalışabilir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Joan Woodward'ın teknoloji sınıflandırmasında yer alan 'birim üretimi', 'kitle üretimi' ve 'süreç üretimi' kavramlarını inceleyerek, her bir üretim teknolojisine günlük hayattan üç farklı işletme örneği bulunuz ve bu işletmelerin yapısal esnekliklerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Birim üretimine terzi veya özel yat yapımı, kitle üretimine otomobil fabrikası, süreç üretimine ise petrol rafinerisi örnek verilebilir. Woodward'a göre kitle üretimi yapan işletmeler daha mekanik ve katı bir yapı sergilerken, birim ve süreç üretimi yapan işletmeler daha esnek ve organik yapılarla yüksek performansa ulaşırlar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Tavistock Enstitüsü'nün kömür madenlerinde yaptığı araştırmadan yola çıkarak, bir işletmeye yeni bir yazılım veya otomasyon sistemi entegre edilirken 'Sosyo-Teknik Sistem Teorisi' ilkelerinin nasıl uygulanabileceğini araştırıp açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sosyo-teknik optimizasyon, teknik sistem (yeni yazılım) ile sosyal sistemin (çalışanların ilişkileri ve motivasyonu) dengelenmesini gerektirir. Sadece yazılımı kurmak yetmez; çalışanların bu süreçte strese girmemesi için eğitimler düzenlenmeli, katılımı teşvik edilmeli ve sosyal ilişkileri bozmayacak şekilde iş tasarımları güncellenmelidir.
