Ünite 4: Engelli Politikaları ve Yasal Düzenlemeler — Veri Tablosu

Engelli Politikaları ve Yasal Düzenlemeler Karşılaştırma Tablosu

Kavram / Belge	Tarih / Yıl	Temel Özellik / Kapsam	İlgili Kurum / Model
Yardımseverlik Yaklaşımı	Geleneksel Dönem	Vicdana ve merhamete dayalı, hak niteliği taşımayan geçici destekler.	Tıbbi Model / Bireysel
Sosyal Model	Modern Dönem	Engelliliği çevresel ve tutumsal engellerle açıklayan hak temelli yaklaşım.	Hak Temelli Yaklaşım
EHİS (UNCRPD)	2006 (Uluslararası)	Engelli haklarını bağlayıcı şekilde düzenleyen 50 maddelik uluslararası sözleşme.	Birleşmiş Milletler
Ek İhtiyari Protokol	2008	Engellilere ve STK'lara doğrudan BM'ye bireysel başvuru hakkı tanır.	BM Komitesi
Salamanca Bildirgesi	1994	Herkes İçin Eğitim mottosuyla kaynaştırma eğitimini ve kapsayıcılığı savunur.	UNESCO
5378 Sayılı Engelliler Kanunu	2005	Türkiye'de dağınık mevzuatı birleştiren, evrensel ve kapsayıcı temel yasa.	Türkiye Cumhuriyeti
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği	2018	En az sınırlandırılmış eğitim ortamı ve kaynaştırma eğitimini düzenler.	MEB / RAM