Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Sosyoloji Lisans Programı » Genel Uygarlık Tarihi

Ünite 4: Avrupa-Doğu Roma (Bizans) Tarihi ve Uygarlığı (MS. 4-15. Yüzyıl) — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 24 kelime var.

1 / 240 doğru

Büyük Karl (Charlemagne) döneminde eğitim aktivitelerinin, manastır okullarının ve scriptoriumların artırılmasıyla antik Latin eserlerinin günümüze ulaştırıldığı kültürel canlanma dönemidir.

Merovenj Hanedanı — Frank krallığını yöneten ve Pepin'in papanın desteğiyle tahtı ele geçirmesiyle sona eren erken ortaçağ •••. Bu ••• yerini Karolenj ••• almıştır.

Karolenj Rönesansı — Büyük Karl (Charlemagne) döneminde eğitim aktivitelerinin, manastır okullarının ve scriptoriumların artırılmasıyla antik Latin eserlerinin günümüze ulaştırıldığı kültürel canlanma dönemidir.

Verdün Antlaşması — 843 yılında Büyük Karl’ın imparatorluğunu üç torunu arasında paylaştıran ve erken Almanca ile Fransızcanın metinlerde yer almasıyla iki ayrı dilin ve ulusun doğuşunu belgeleyen antlaşmadır.

Feodalizm — Merkezi otoritenin yokluğunda, güçlü savaş lordlarının zayıf insanlara koruma sağladığı, karşılığında köylülerin ve vassalların sadakat ve hizmet sözü verdiği politik, sosyal ve ekonomik düzendir.

Vassal — Feodal sistemde bir lorda bağlılık yemişi eden, askeri hizmet sunmak ve kurultayda tavsiyede bulunmakla yükümlü olan profesyonel savaşçı veya bağlaşık sınıftır.

Malikâne Sistemi — Ortaçağ tarım ekonomisinin temelini oluşturan, lordun ••• köylülerin ve serflerin tüm ihtiyaçlarını kendi kendine karşıladığı kapalı ekonomik ve sosyal birimdir.

Serf — Köle ile özgür köylü arasında yer alan, hiçbir yasal hakkı olmayan, seyahat edemeyen, bir eşya gibi alınıp satılan ve toprağa bağlı olarak çalışan köylü sınıfıdır.

Cluny Reformu — Fransa'daki ••• manastırından yayılan, ruhban sınıfının krallardan ve evlilikten bağımsızlaşarak yalnızca Papaya itaat etmesini savunan ve kiliseyi bağımsızlaştıran reform hareketidir.

Kardinaller Kurulu — Papa II. Nicholas tarafından 1059'da kurulan ve papayı seçme yetkisine sahip olan kurul olup, papatyanın yerel İtalyan ve Alman imparatorluk baskısından bağımsızlaşmasını sağlamıştır.

Domesday Book (Kıyamet Kitabı) — İngiltere'yi fetheden Norman kralı Guillaume tarafından ülkenin tüm kaynakları, malları ve nüfusu hakkında fikir sahibi olmak amacıyla 1080-1086 yıllarında yaptırılan detaylı sayım kaydıdır.

Magna Carta (Büyük Sözleşme) — 1215 yılında İngiliz halkının ve aristokrasisinin baskısıyla Kral John'un onayladığı, kraliyet otokrasisini sınırlayan ve modern hukuk devletinin temelini atan belgedir.

Model Parlamento — İngiltere kralı I. Edward tarafından 1295 yılında aristokrasiye ek olarak ilk defa kasaba ve kent sözcülerinin de dahil edilerek toplandığı genişletilmiş ••• meclisidir.

Scriptorium — Ortaçağ manastırlarında antik el yazmalarının ve dini metinlerin kopya edilerek çoğaltıldığı özel bölümdür.

Caeseropapism — Doğu Roma (Bizans) imparatorlarının hem dünyevi egemenliğe sahip otokratik hükümdar hem de kilisenin koruyucusu ve ruhani lideri konumunda bulunmasını ifade eden yönetim modelidir.

Milano Fermanı — 313 yılında Constantinus ve Licinius tarafından yayımlanan, Hristiyanlara ve diğer din mensuplarına din özgürlüğü tanıyarak kovuşturmalara son veren ferman.

İznik Konsili (Nikaia Konsili) — 325 yılında Constantinus tarafından toplanan ve Arius'un görüşlerini mahkum ederek İsa'nın Baba ile aynı özden olduğunu kararlaştıran ilk ekümenik kilise •••.

Monofizitizm — İsa'da insani ve tanrısal özelliklerin değişmeksizin tek bir ilahi tabiatta birleştiğini savunan ve özellikle Mısır ile Suriye'de yayılan teolojik görüştür.

Duofizitizm — İsa'nın hem tam insan hem tam tanrı olarak iki ayrı tabiata sahip olduğunu savunan ve Chalcedon Konsili ile resmi kilise inancı olarak kabul edilen görüştür.

Thema Sistemi — İmparator Heracleius tarafından kurulan, Anadolu'nun askeri bölgelere bölündüğü ve köylülere toprak verilerek daimi bir yerli milis ordusu oluşturulduğu idari-askeri sistemdir.

İkonoklasm (Tasvir Kırıcılık) — III. Leon tarafından 726'da başlatılan, aziz ve Meryem tasvirlerinin (ikonaların) tapınılmasını yasaklayan ve tahrip edilmesini öngören politika dönemidir.

Basiliki — Makedonya hanedanı döneminde VI. Leon'un emriyle Justinianus'un hukuk içtihatlarının eski Yunancaya özetlenerek uyarlanmasıyla oluşturulan yeni kanun külliyatıdır.

Corpus Juris Civilis — Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde derlenen ve modern Avrupa medeni hukukunun temelini oluşturan en kapsamlı Roma hukuku külliyatıdır.

Katakomb — Erken dönemde baskı gören Hristiyanların ölülerini gömmek ve ibadet etmek amacıyla yer altına kazarak oluşturdukları mezarlık dehlizleridir.

Rölik — Hz. İsa ve azizlerle ilgili olan veya onlardan arta kalan, inananlar tarafından kutsal kabul edilen eşya ve parçalardır.