Ünite 3: Türkiye’de Meşrutiyet Dönemleri — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
II. Abdülhamid Dönemi İslamcılık politikasının hayalî bir Pan-İslamizm değil, dönemin şartlarına uygun gerçekçi ve birleştirici bir iç/dış denge politikası olduğunu unutmayın; sınavlarda bu ayrım sıkça sorulur.
1878 Berlin Antlaşması sonrasında gayrimüslim nüfus oranının %20'ye düşmesinin Osmanlıcılık politikasının sonunu getirdiğini ve İslamcılık/Türkçülük akımlarını öne çıkardığını kronolojik gerekçe olarak aklınızda tutun.
Eğitim finansmanında 1883 İane Vergisi'nin (%39) oynadığı kilit rolü ve bunun doğrudan İdadi (lise) sayısını 6'dan 98'e çıkardığı bilgisini eşleştirme soruları için mutlaka ezberleyin.
II. Abdülhamid'in açtığı modern okullardan (Tıbbiye, Harbiye) yetişen neslin paradoxal bir şekilde rejime ilk muhalefeti oluşturduğunu ve Cumhuriyet'i kuran kadroyu teşkil ettiğini unutmayın.
1909 Anayasa değişikliklerinin 'hâkimiyet-i milliye' esasına dayandığını, Padişahın yetkilerini kısıtlayıp Hükümeti Meclise karşı sorumlu kıldığını (parlamenter sisteme geçiş) sınav sorularında arayın.
İlk çok partili ve erken seçimin 1912 'Sopalı Seçim' olduğunu; Bâb-ı Âli Baskını'nın (1913) ise İttihat ve Terakki'nin ilk askerî hükümet darbesi olduğunu birbirine karıştırmayın.
Kuzey Afrika'daki son Osmanlı toprağının Trablusgarp Savaşı sonrası 1912 Uşi Antlaşması ile; Balkan topraklarının ise I. Balkan Savaşı sonrası 1913 Londra Antlaşması ile kaybedildiğini antlaşma isimleriyle eşleştirin.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
İslamcılık (Panislamizm)Sürre AlaylarıUsûl-i Cedidİane Vergisi (Maarif Hisse-i İanesi)Mekâtib-i Sübyaniye DairesiİptidaiRüştiyeİdadiSultaniyeDarülmualliminİstatistik KalemiKanun-i Esasi31 Mart VakasıHareket OrdusuSopalı Seçim (1912 Seçimleri)Halaskar ZabitanBâb-ı Âli BaskınıHukuk-ı Aile KararnamesiOsmanlıcılıkTürkçülükBatıcılıkUşi AntlaşmasıLondra Antlaşması (1913)Bâb-ı Âli
Önemli Olaylar / Örnekler
1878 Berlin Antlaşması Sonrası Demografik Yapı
1855 Kırım Savaşı ve Telgraf Ağı
Ertuğrul Fırkateyni'nin Japonya Seferi (1888-1889)
İane Vergisi ve Eğitime Kaynak Aktarımı (1883)
II. Abdülhamid Dönemi İdadi Sayısındaki Artış
Engellilere Yönelik İlk Özel Eğitim Çalışmaları (1889)
1908 Meclis-i Mebusan'ının Etnik Dağılımı
31 Mart Vakası ve V. Mehmed Reşad'ın Tahta Çıkışı
1909 Anayasa Değişiklikleri ve Hâkimiyet-i Milliye
1910 Alman Borç Anlaşması
Sultan V. Mehmed Reşad'ın Rumeli Seyahati (1911)
Hukuk-ı Aile Kararnamesi ve Yürürlükten Kaldırılması (1916-1919)
