Ünite 8: Osmanlı Diplomasisinde Restorasyon ve Sonrası (1878-1918) — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Sıra Sizde 1
II. Abdülhamid’in saltanat yıllarındaki diplomasi kaç dönemde ele alabiliriz?
Kitabın yanıtı
Osmanlı diplomasi tarihinden ayrı bir yere sahip olan II. Abdülhamid dönemini, kendi içinde iki başlık altında ele almak gerekiyor. Birinci Dönem: Osmanlı-Rus Harbi ve Berlin Kongresi sonrası (1876-1882) ve İkinci Dönem: Almanya ile yakınlaşma ve sonrası (1882-1908).
Sıra Sizde 2
Sultan II. Abdülhamid’in denge siyasetinde Almanya’yı tercih etmesinin nedenleri nelerdir?
Kitabın yanıtı
Almanya’nın başta iktisadî, sanayi ve askerî alanlarda olmak üzere birçok sahada gelişmiş olması, ilk sırada zikredilebilir. Bu şekilde Osmanlı Devleti’ndeki alakanın Almanya’ya yönelmesinde, iki devlet arasında bir çatışmaya neden olabilecek ve dolayısıyla aralarındaki münasebetleri zedeleyebilecek ne ana kara ne de sömürgeleri üzerinden herhangi ortak sınıra sahip olması da etkili olmuştur. Almanya’nın diğer sömürgeci devletler gibi herhangi bir İslâm memleketini sömürge olarak sınırlarına katmaması ve dolayısıyla Müslüman bir milleti de sömürgeci bir kuvvet olarak hâkimiyeti altında bulundurmaması, Osmanlı-Alman ilişkilerinin gelişmesinde diğer bir neden olmuştur. Alman İmparatorluğu’nun Büyük Devletler arasında Osmanlı memleketlerine yönelik “doğrudan” ve “açıkça” siyasî ve coğrafî bir hak iddia etmeyen ve dolayısıyla Osmanlı Devleti’nin devamını isteyen tek devlet olması, bunun tercih edilmesinde etkili olan diğer bir husustur. II. Abdülhamid’in Almanya’yı tercih etmesindeki en önemli faktörlerden diğer bir tanesi de hiç şüphesiz Almanların, daha doğrusu devlet adamlarının Ermeni Meselesi’ne olan yaklaşımlarındaki farklılıktı.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sultan II. Abdülhamid'in saltanatının ilk yıllarında iç politikada elini zayıflatan ve hükümdarlık alanını sınırlayan temel etkenleri metne bağlı kalarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Mithat Paşa'nın gölgesinde kalması ve Kanûn-ı Esâsî ile Meclis-i Mebûsân'ın varlığı.
Alıştırma 2myders hazırladı
Berlin Kongresi sonrasında İngiltere, Fransa ve Avusturya'nın Osmanlı toprakları üzerindeki fiili işgal hamlelerini ve Osmanlı Devleti'nin bu devletlere karşı izlediği dış politika değişikliğini özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Avusturya Bosna-Hersek'i, Fransa Tunus'u, İngiltere Kıbrıs ve Mısır'ı işgal etmiş; Osmanlı ise Almanya ile yakınlaşmıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
1897 Osmanlı-Yunan Harbi'nde Osmanlı ordusunun sahada kazandığı büyük askerî başarıya rağmen masa başında (diplomaside) neden hüsrana uğradığını büyük devletlerin müdahaleleri çerçevesinde tartışınız.
Yanıt / ipucu
Rusya ve diğer Avrupalı devletlerin baskıları ile Teselya'nın Yunanistan'a geri verilmesi.
