Ünite 2: Metin Okuma ve Anlama: Matbu Metinler-II — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

1. Sıra Sizde 1
   A) Aşağıdaki Metnin Okumasını Yapınız. B) Metin içindeki anlamını bilmediğiniz kelimeleri tesbit ediniz. C) Kelimelerin sözlük anlamlarını bulunuz.
2. Sıra Sizde 2
   Metindeki tamlamaları bulunuz, anlamlarını yazınız, türünü söyleyiniz. (Geçen seneki Arapça ve Farsça tamlamalar konularını hatırlayarak hazırlayınız. Meselâ: Kānûn-ı mukarrer: Kararlaştırılmış kanun; sıfat tamlaması. Def ‘-i a‘dâ: Düşmanın uzaklaştırılmas; isim tamlaması gibi.)
3. Alıştırma 1myders hazırladı
   Kâtip Çelebi'nin Tuhfetü’l-Kibâr fî Esfâri’l-Bihâr adlı eserinden hareketle, Musa Paşa'nın Girit seferi sırasındaki deniz faaliyetlerini ve Ağriboz önündeki şehadet olayını Osmanlı denizcilik stratejileri açısından metne sadık kalarak değerlendiriniz.
   Yanıt / ipucu

   Musa Paşa'nın donanmayı açıkta yatırmanın mahzurlarını belirterek bizzat kalyon kuşatmasına katılması ve tüfek fındığıyla şehit olması.
4. Alıştırma 2myders hazırladı
   Ayn Ali Efendi'nin Kavânîn-i Âl-i Osmân metnine dayanarak, timar sahiplerinin kendi zeamet ve timarlarının bulunduğu mahalde ikamet etme zorunluluğunun (mutavattın olmasının) askerî ve idari gerekçelerini açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Sipahilerin alaybeyi derneğe çıktığında derhal toplanabilmesi ve sancakbeyi ile beylerbeyi emrinde hizmet edebilmesi.
5. Alıştırma 3myders hazırladı
   İbrahim Peçuyî'nin Tarih-i Peçevî adlı eserinde yer alan Silistre Valisi Fazlı Paşa'nın azledilme süreçlerini ve padişahın Edirne Sarayı'ndaki divanhane köşkünden tebaanın ahvalini denetleme yöntemlerini tahlil ediniz.
   Yanıt / ipucu

   Fazlı Paşa'nın görevini ağırdan alması, korkaklık sergilemesi ve padişahın kafes arkasından halkın şikayetlerini dinlemesi.