Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Tarih Lisans Programı » Rusya Tarihi

Ünite 8: Sovyetler Birliği’nin Dağılması ve Rusya Federasyonu — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 13 soru var.

1 / 130 doğru

Şok Terapi

Rusya'da 1990'ların başından itibaren Yegor Gaydar ve Anatoli Çubais tarafından uygulanan, devlet planlamasına son verilerek doğrudan pazar ekonomisine geçilmesini hedefleyen köklü reformlar programıdır. Bu uygulama kısa vadede tüketici refahının azalması, işsizlik ve ağır sosyal travmalara yol açmıştır.

Şok Terapi — Rusya'da 1990'ların başından itibaren Yegor Gaydar ve Anatoli Çubais tarafından uygulanan, devlet planlamasına son verilerek doğrudan pazar ekonomisine geçilmesini hedefleyen köklü reformlar programıdır. Bu uygulama kısa vadede tüketici refahının azalması, işsizlik ve ağır sosyal travmalara yol açmıştır.

Primakov Doktrini — Yevgeni Primakov tarafından şekillendirilen; ABD'nin tek taraflı girişimlerine karşı çıkmak, Rusya'nın dünya ekonomisine eklemlenmesini sağlamak, yakın çevre ülkeleriyle sıkı ilişkiler kurmak ve çok kutuplu bir dünya düzeni tesis etmek unsurlarından oluşan dış politika yaklaşımıdır.

Egemen Demokrasi — Putin yönetimi ile uygulamaya konulan ve demokrasinin gelişebilmesi için öncelikle devletin iç ve dış tehditlere karşı güçlü, merkeziyetçi ve otoriter bir yapıyla donatılması gerektiğini savunan siyasi anlayıştır.

Renkli Devrimler — Gürcistan ve Ukrayna gibi eski Sovyet coğrafyasında gerçekleşen, Batı yanlısı yönetimlerin iktidara gelmesini sağlayan ve Rusya tarafından kendi güvenliğine doğrudan tehdit olarak algılanan toplumsal ve siyasi hareketlerdir.

Civiliki — Dmitriy Medvedev'in devlet başkanlığı döneminde bakanlıklar ve önemli bürokratik kadrolara atamalarda tercih ettiği, Putin'in siloviki ağırlıklı kadrolarından farklı olarak sivil ve hukuk eğitimi almış teknokrat ve bürokratları tanımlayan ifadedir.

Siloviki — Rusya'da Sovyet istihbarat örgütü KGB veya ordu kökenli olup, Vladimir Putin döneminde devlet yönetiminde ve stratejik bürokratik kadrolarda en yüksek mevkileri ele geçiren eski güvenlik ve istihbarat uzmanlarını tanımlayan terimdir.

Dikey İktidar — Vladimir Putin döneminde federasyona bağlı bölgelerin valilik ve başkanlık seçimlerinin merkezden (Kremlin) atanma zorunluluğu getirilerek tüm yetkinin merkezi hükümette toplandığı idari yapılanma modelidir.

AKKA (Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması) — Avrupa'da konvansiyonel silahların sınırlandırılmasını öngören ancak Rusya'nın NATO'nun genişlemesine ve füze kalkanı projelerine tepki olarak yükümlülüklerini askıya aldığı kritik uluslararası anlaşmadır.

KGAÖ (Kollektif Güvenlik Anlaşması Örgütü) — Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Rusya'nın öncülüğünde BDT üyeleri arasında kurulan, yakın çevre coğrafyasında askeri ve güvenlik alanında karşılıklı bağımlılığı ve iş birliğini pekiştirmeyi amaçlayan uluslararası örgüttür.

Putinizm — Vladimir Putin'in iktidar yılları boyunca şekillendirdiği; siyasi ve ekonomik istikrarı, güçlü merkezi otoriteyi, milliyetçi sembollere dönüşü ve yarı otoriter devlet modelini merkeze alan siyasi sistemin adıdır.

Bavul Ticareti — 1990'lı yıllarda Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında, iki ülkenin yaşadığı ekonomik ve siyasi sarsıntılar nedeniyle kurumsal ticaretin ötesinde bireylerin seyahatleri üzerinden yürüttüğü gayri resmi ticaret biçimidir.

Nomenklatura Kapitalizmi — Sovyet bürokrasisinin ve eski parti elitlerinin özelleştirme süreçlerini kendi lehlerine kullanarak devasa servetler ve tekelci finans imparatorlukları kurduğu düzeni tanımlayan kavramdır. Boris Yeltsin dönemindeki ekonomik yapının bozukluğunu ifade etmek için Rus basınında sıkça kullanılmıştır.

Oligark — 1990'lardaki özelleştirme sürecinde devlet varlıklarını çok ucuz fiyatlarla ele geçiren, medya ve finans sektörünü kontrol ederek siyasi mekanizmalar üzerinde ağır baskı kuran zengin iş adamı sınıfıdır. Örnek olarak Boris Berezovski ve Mikhail Hodorkovski gösterilebilir.