Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Karl Marx ve Emile Durkheim'ın din olgusuna yaklaşımlarını karşılaştırarak, dinin toplumsal işlevi konusundaki temel farkları ve benzerlikleri tartışınız.
Yanıt / ipucu
Marx dini sınıfsal eşitsizlikleri meşrulaştıran ideolojik bir yanılsama ve 'afyon' olarak görürken; Durkheim dini toplumu bir arada tutan, kolektif bilinci ve ahlaki bütünleşmeyi sağlayan yapıcı bir kurum olarak ele alır. Her iki düşünür de dinin toplumsal kaynaklı olduğu ve insanüstü bir hakikat arayışından ziyade toplumsal gerçekliklerle açıklanması gerektiği konusunda birleşir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Max Weber'in geliştirdiği 'etik peygamberlik' ve 'örnekleyici peygamberlik' kavramlarına ünitede geçen isimler üzerinden birer örnek bularak aralarındaki farkı açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Üniteye göre Lao-Tzu ve Buddha 'örnekleyici peygamberlik' tipolojisine girerken; Zerdüşt, Musa ve Muhammed 'etik peygamberlik' tipolojisine örnektir. Örnekleyici peygamberlikte lider kendi yaşamıyla kurtuluş yolunu gösteren bir model sunarken, etik peygamberlikte lider Tanrı'dan aldığı ahlaki ve hukuki emirleri topluma tebliğ ederek itaat talep eder.
Alıştırma 3myders hazırladı
'Laiklik' ve 'Sekülerleşme' kavramları arasındaki farkı, birinin politik-hukuki bir ilke diğerinin ise tarihsel-toplumsal bir süreç olması açısından değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Laiklik, din ve devlet işlerinin ayrılmasını, devletin inançlar karşısında tarafsızlığını ve dinin siyaset alanından çekilmesini öngören politik ve hukuki bir ilkedir. Sekülerleşme ise dinin kurumsal ve bireysel düzeyde (bilinç düzeyinde) toplumsal yaşam alanlarından kademeli olarak çekilmesini ifade eden tarihsel ve sosyolojik bir süreçtir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Max Weber'in Kalvinizm etiği ile kapitalizmin ruhu arasında kurduğu ilişkiyi, dinsel değerlerin ekonomik davranışları nasıl etkileyebileceğini gösteren örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Weber'e göre Kalvinizm'deki çileci (asetik) ahlak, bireyleri çok çalışmaya, tutumlu olmaya ve lüks tüketimden kaçınmaya yönlendirmiştir. Bu dinsel etik, kazanılan paranın tüketilmek yerine sürekli olarak işe yatırılmasına yol açmış ve paradoksal olarak rasyonel sermaye birikimini yani kapitalizmin doğuşunu tetiklemiştir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kehrer'in din ve aile ilişkisini incelediği dört başlığı dikkate alarak, farklı mezheplerin aile içi kararlar ve çocuk eğitimi üzerindeki etkilerini örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Kehrer din ve aile ilişkisini endogami, exogami, çocuk sayısı ve eğitim değerleri üzerinden inceler. Örneğin, Katolik ailelerde çocuk eğitiminde geleneksel olarak 'itaat' değeri ön plana çıkarken, Protestan ailelerde bireysel sorumluluk ve 'entelektüel bağımsızlık' gibi değerlerin kazandırılması önemsenir.
