Ünite 8: Hukuk, Suç, Eğitim ve Toplum — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Resmi normlar ile resmi olmayan normlar arasındaki farkları, toplumun uyguladığı yaptırımlar açısından karşılaştırarak her ikisine de günlük yaşamdan birer örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
Resmi normlar yasa ve yönetmelikler gibi yazılı kuralları kapsayıp hapis veya para cezası gibi resmi yaptırımlara sahipken; resmi olmayan normlar kınama ve dışlama gibi yazılı olmayan toplumsal tepkilerle korunur. Örneğin, kırmızı ışıkta geçmek resmi bir norm ihlaliyken, bir toplulukta sırayı kaynak yapmak resmi olmayan norm ihlalidir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Hukuk sosyoloğu George Gurvitch'in hukuku incelediği üç ana bölümü (mikro, makro ve jenetik) kısaca açıklayarak aralarındaki farkları tartışınız.
Yanıt / ipucu
Gurvitch hukuku; sistematik hukuk sosyolojisi (mikro düzeydeki ilişkiler), hukuki tipoloji (makro düzeydeki hukuk sistemleri) ve jenetik hukuk sosyolojisi (hukukun değişimi ve gelişimi) olarak üç bölümde inceler. Bu bölümler, hukuki olguları bireysel etkileşimlerden geniş toplumsal yapılara ve tarihsel değişim süreçlerine kadar farklı analiz düzeylerinde ele almayı sağlar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Eğitimin toplumsal işlevlerini açıklayan 'işlevselci yaklaşım' ile 'çatışmacı kuram' arasındaki temel görüş ayrılıklarını karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
İşlevselci yaklaşım eğitimin toplumsal bütünlüğü, uyumu ve bireylerin yeteneklerine göre roller üstlenmesini sağladığını savunurken; çatışmacı kuramlar eğitimin egemen sınıfların çıkarlarını koruyan ve mevcut eşitsizlikleri yeniden üreten bir denetim aracı olduğunu ileri sürer.
Alıştırma 4myders hazırladı
Robert Merton'ın Yapısal Gerilim Teorisi'ni temel alarak, bir toplumda kültürel hedefler ile bu hedeflere ulaşma fırsatları arasındaki eşitsizliğin nasıl sapmaya yol açtığını bir örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Merton'a göre toplum bireylere maddi başarı gibi yüksek hedefler sunar ancak bu hedeflere yasal yollardan ulaşma fırsatlarını herkese eşit sunmaz. Bu gerilim karşısında, yasal fırsatlara erişimi olmayan bir bireyin ekonomik başarıya ulaşmak için hırsızlık veya dolandırıcılık gibi sapkın yollara yönelmesi bu duruma örnektir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Edwin Lemert'in etiketleme teorisi bağlamında ortaya koyduğu 'birincil sapma' ile 'ikincil sapma' kavramları arasındaki farkı bir senaryo üzerinden açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Birincil sapma, bireyin geçici olarak kuralları çiğnemesi ancak kendisini suçlu olarak görmemesidir; ikincil sapma ise bireyin toplum tarafından 'suçlu' olarak etiketlenip bu yaftayı benimseyerek sapma kariyerine devam etmesidir. Örneğin, bir gencin meraktan bir kez küçük bir şey çalması birincil sapmayken, 'hırsız' olarak damgalandıktan sonra bu kimliği kabullenip organize suçlara yönelmesi ikincil sapmadır.
