Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Tarih Lisans Programı » Sosyolojiye Giriş

Ünite 8: Hukuk, Suç, Eğitim ve Toplum — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 21 kelime var.

1 / 210 doğru

••• kurumlarında uygulanan ve ••• düzenleyen hukuk kurallarını bilimsel olarak inceleyerek sistemli bir biçimde açıklamayı hedefleyen bilim dalıdır. Örneğin, T.C. Anayasası 42. maddesi ••• zeminini oluşturur.

Sapma — Belirli bir sosyal grubun beklentilerine ve normlarına uygun olmayan eylemleri ifade eden genel bir kavramdır. Örneğin, hız sınırını aşmak veya geleneksel kıyafet kurallarına uymamak birer ••• davranışı olarak değerlendirilebilir.

Anomi — Sosyal düzenin bozulması, normların geçerliliğini yitirmesi ve kuralsızlık durumunu ifade eden sosyolojik bir kavramdır. Örneğin, hızlı kentleşme süreçlerinde eski normların yetersiz kalması bireylerde ••• yol açar.

Sosyalleşme — Bireyin bir sosyal gruba katılması ve o grupta geçerli olan normları, rolleri ve değerleri öğrenip benimsemesi sürecidir. Örneğin, bir çocuğun aile içinde ve okulda toplumun kurallarını öğrenmesi •••.

Norm — Ödül ve ceza sistemiyle ortaya çıkan, bireylerin tutum ve davranışlarının sınırlarını belirleyen kültürel kurallardır. Örneğin, trafik kurallarına uymak veya büyüklere saygı göstermek sosyal •••.

Değer — Bir toplum ya da grupta istenir ve doğru olana ilişkin ideal ilkeleri tanımlayan özgürlük ve eşitlik gibi prensiplerdir. Örneğin, kürtaj veya adalet üzerine yapılan tartışmalar temel ••• ilişkin tartışmalardır.

Eğitim Hukuku — ••• kurumlarında uygulanan ve ••• düzenleyen hukuk kurallarını bilimsel olarak inceleyerek sistemli bir biçimde açıklamayı hedefleyen bilim dalıdır. Örneğin, T.C. Anayasası 42. maddesi ••• zeminini oluşturur.

Sosyal Kontrol — ••• normlara itaati sağlamak ve bunlardan sapmaları önlemeye çalışan esasların bütününü ifade eder. Örneğin, polisin asayişi sağlaması veya mahkemelerin ceza vermesi birer ••• mekanizmasıdır.

Resmi Norm — Yasa, yönetmelik, genelge ve kurul kararı gibi önceden cezaları belirlenmiş ••• ve yazılı kurallardır. Örneğin, ceza kanunundaki maddeler ••• örnektir.

Resmi Olmayan Norm — Yazılı ••• ve ihlali durumunda kınama, alay etme veya dışlama gibi yaptırımlarla karşılaşılan kurallardır. Örneğin, topluluk içinde görgü kurallarına uymamak bu kapsamdadır.

Antizipatorik Sosyalleşme — Bir grubun üyesi olmayan ancak o gruba girmek isteyen bireylerin o gruptaki değer ve kuralları öğrenip benimsemesidir. Örneğin, üniversiteyi kazanmadan önce üniversiteli gibi davranmaya çalışmak.

Eğitim Sosyolojisi — ••• ile toplum arasındaki ilişkileri ve etkileşimleri sosyolojik yöntemlerle inceleyen bilim dalıdır. Örneğin, okulların toplumsal tabakalaşma ve fırsat eşitliği ile ilişkisini incelemesi.

Etiketleme Teorisi — Bir eylemin başkaları tarafından sapma olarak algılanıp etiketlendiğinde sapmaya dönüştüğünü savunan etkileşimci kuramdır. Örneğin, suça karışmış bir çocuğa 'suçlu' damgası vurulması.

Birincil Sapma — Bireyin henüz resmi olarak sapkın diye etiketlenmeden önce gerçekleştirdiği, sonuçları nispeten önemsiz olan başlangıçtaki kural ihlalleridir. Örneğin, öğrencinin bir dersi asması.

İkincil Sapma — Bireyin toplumsal tepkiyi ve yaftayı kabullenerek kendisini sapkın görmesi ve ••• davranışını sürdürmesidir. Örneğin, alkolik olarak damgalanan kişinin bu kimliği benimseyip içmeye devam etmesi.

Beyaz Yakalı Suçlar — Toplumun varlıklı kesimlerine mensup bireylerin mesleki faaliyetleri sırasında işledikleri •••. Örneğin, vergi kaçırma, zimmete para geçirme veya menkul kıymet sahtekarlığı.

Örgütlü Suç — Kaçakçılık, uyuşturucu ticareti ve haraç alma gibi yasadışı faaliyetleri yürütmek için şiddet tehdidiyle organize olmuş suç türüdür. Örneğin, uluslararası uyuşturucu çetelerinin faaliyetleri.

Sibersuç — Bilgi teknolojileri ve telekomünikasyon sistemleri kullanılarak işlenen dijital suç türleridir. Örneğin, kredi kartı sahtekarlığı, siber taciz veya elektronik fon transferlerine müdahale.

Nötralizasyon Teknikleri — Sykes ve Matza'nın geliştirdiği, suçluların suç işlerken suçluluk duygusunu bastırmak için kullandıkları bahanelerdir. Örneğin, 'araba çalmak sadece ödünç almaktır' diyerek durumu hafifletmek.

Genel Gerilim Kuramı — Agnew'in geliştirdiği, çocukları suça iten nedenin olumsuz bireyler arası ilişkiler ve amaçların engellenmesinden kaynaklanan ••• olduğunu savunan kuramdır. Örneğin, ekonomik sıkıntılar veya aile içi baskı.

Kaçış Kuramı — Bireylerin kendilerini kötü, yetersiz ve değersiz hissetme gibi olumsuz duygulardan kaçabilmek için suça yönelmesini açıklayan teoridir. Örneğin, imkansız standartlar yüzünden bunalan bireyin suça yönelmesi.

Kısmi Sosyalleşme — İçine girilecek bir sosyal grubun beklediği rol davranışlarının ve kurallarının yalnızca bir kısmının öğrenilip benimsenmesidir. Örneğin, yeni işe başlayan birinin iş yerindeki bazı kuralları henüz tam öğrenememesi.