Okuma Parçası
Antikçağ’da polis devletleri, hayırhahların verdikleri paraların harcanmasında sıkı sıkıya denetim hakkını ellerinde tutarlardı. Miletoslu Evdemos’un kentindeki bir halk okuluna ayırmaya söz verdiği parayla bir vakıf kurulmuş; bu vakfı da kent yönetmiştir. Gimnasyum tüzüğü kent tarafından saptanacak, öğretmenleri gene kent seçecektir.
“Başkanların görüşüne uygun olarak halk şu kararı aldı: Halkına yarar sağlamayı isteyen Taliyon oğlu Evdemos ününün sonsuzluğa dek en iyi anılarla sürmesi için, kendi adına ve erkek kardeşleri Menandros ve Diyon adına, çocukların eğitiminin özgür koşullarda yapılabilmesi için on gümüş talent vermek istediğini bildirdi. Miletoslular da bu gibi temel konularda gösterdiği çaba için Evdemos’u öven kararnameler çıkardılar. Buna, halkın ve meclisin dikkatini çektiler.
Bu kadar çok paranın uygun bir biçimde yönetilmesi için Evdemos, vaatlerin yapıldığı, daha önce saptanmış olan zamanda, yukarıda sözü edilen meblağın tümünü günlük gelirlerle ilgilenen hazine görevlilerine verecek; bu görevliler bu parayı hemen kamu bankalarından seçilmiş sorumlulara aktaracak, onlar da kentin hesabına şu başlık altında yatıracaklardır: “Çocukların özgür koşullarda eğitimi için Evdemos tarafından yatırılan para”; banka sorumluları bu tutarı hesaba taşıyacaklar, iyi koruyacaklar, halk bundan gelecek gelirin kullanılmasına karar verinceye kadar bu parayı kendilerinden sonra gelecek, seçilmiş bankacılara aktaracaklardır; eğer bu parayı öngörüldüğü gibi aktarmazlarsa, halka bunun iki katını ödeyeceklerdir. Kentin gelirlerini yöneten dağıtımcılar, her yıl dağıtım esnasında bu fondan doğacak gelirler üzerinden üç yüz stater alacaklar; bunu hazine görevlilerinin aydan aya ödenecek maaşlarını vermek için kullanacaklardır. Eğer bunu öngörüldüğü şekilde yapmazlarsa, her biri Hermes’e e Musalar’a beş yüz stater borçlu olacaklardır.
Edebiyat öğretmeni ya da çalıştırıcı olmak isteyenler, bir sonraki yıl için adı belirlenmiş çocuklardan sorumlu memurlara kayıt yaptıracaklardır. Bu kayıt işlemi her yıl Artemision ayında, dolunaydan itibaren ayın yirmisine kadar yapılacak; sorumlular bu isimleri Antiyokos portiğine asarak ilan edeceklerdir. Aynı ayın yirmi sekizinde, meclis toplandığında, tiyatroya bir masa ve tütsü sunağı yerleştirilecektir. ... Çavuş, toplanmış yurttaşlardan, çocuklarla en iyi ilgileneceğine inandıkları edebiyat öğretmenlerin ve çalıştırıcılarını taraf tutmadan ve kararlarını tam bir hak bilirlikle vererek seçmelerini isteyecektir. Seçim anca böyle yapılırsa en iyi ortaya çıkacak, yoksa bunun aksi onlar için hep bir tehlike oluşturacaktır. Bundan sonra çocuklardan sorumlu görevliler kurul yazmanına, kayıt yaptıranların adlarını kaydettirecekler ve onların her birini teker teker kabul edeceklerdir. Rahipler ve çavuş, çalıştırıcı olmak için başvuran adayların hepsine şu yemini ettireceklerdir: ‘Hermes adına yemin ederim ki, hiçbir Miletoslu’dan bana oy vermesini istemedim; hiç kimseye de bunu benim adıma yapmasını rica etmedim. Yeminine sadık kalanların iyilik bulması, aksini yapanların kötülük bulması için tanrıya duacayım’. Edebiyat öğretmenleri da aynı kalıplaşmış sözlerle Apollon ve Musalar adına ant içeceklerdir; oylamayla dört edebiyat öğretmeni ve dört çalıştırıcı seçilecektir.
Her çalıştırıcının ücreti 30 drahmi, her edebiyat öğretmeninin ücreti 40 drahmi olacaktır. Bunlar, çocuklar için çıkarılmış yasaların özel koşullarına göre, görev yapacaklardır. Seçilmiş çalıştırıcılar atletleri, ödül kazanabilecekleri bir yarışmaya hazırlamak isterlerse, onlara bu izin verilecektir. Ancak daha önce çocuklardan sorumlu görevlilerden izin almış olmaları, yerlerine çocuklarla uğraşacak birini bulmaları ve bu kişinin ço-