Ünite 2: XIV. Yüzyıl Batı Türk Edebiyatı-II: Anadolu Sahası Şair ve Yazarları — Örnekler

Yûsuf-ı Meddâh, yazdığı 'Varka vü Gülşâh' adlı mesnevisini sadece bir kağıt parçası olarak bırakmamış, eserini 'meclisler' halinde düzenlemiştir. Bu durum, şairin eserini bir topluluk önünde, sanki bir tiyatro oyunu sergiler gibi sesli ve etkileyici bir şekilde okuduğunu gösterir. Yani yazar, metnini okuyucunun değil, dinleyicinin tepkisini ölçerek kurgulamıştır.

Hoca Mes’ûd, Farsça bir eseri Türkçeye çevirirken metni kelimesi kelimesine kopyalamak yerine, içeriği kendi zihninde yoğurarak yeniden ifade etmiştir. Bu yöntemle çeviriyi sadece bir aktarım olmaktan çıkarıp, kendi üslubunu ve dil yeteneğini kattığı özgün bir esere dönüştürmüştür. Böylece çeviri, yabancı bir metnin Türkçedeki yeniden doğuşu haline gelmiştir.

Şeyhoğlu Mustafa, 'Kenzü’l-küberâ' adlı eserini kaleme alırken, devlet yöneticilerine nasıl davranmaları gerektiğine dair öğütler sunmuştur. Bu eser, tıpkı yüzyıllar önce yazılmış olan 'Kutadgu Bilig' gibi, devlet idaresinin inceliklerini ve yöneticilik ahlakını işleyen bir rehber niteliği taşır. Şair burada, edebi yeteneğini devletin daha iyi yönetilmesi için bir araç olarak kullanmıştır.