Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » 2. Meşrutiyet Dönemi Türk Edebiyatı

Ünite 1: Meş ru ti yet Dev ri Top lum ve Kül tür Haya tı nın Özel lik le ri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Meclis-i Mebusan — II. Meşrutiyet döneminde halkın oylarıyla seçilen ve yasama görevini yürüten parlamenter meclistir. Peyderpey kurulan siyasi partiler ve mebuslar bu çatı altında faaliyet göstermiştir.

Meslek-i İçtimaî — Prens Sabahattin tarafından formüle edilen; iktisadi alanda özel teşebbüsü (teşebbüs-i şahsî), idari alanda ise merkeziyet yetkilerinin eyaletlere devrini (adem-i merkeziyet) savunan federatif görüştür.

Osmanlıcılık — Devletin dağılma tehlikesine karşı dil, din ve ırk farkı gözetmeksizin tüm unsurları Osmanlı vatandaşlığı ortak paydasında birleştirmeyi amaçlayan siyasi fikir akımıdır.

İslâmcılık — Devlet düzeninde İslam hukukunu uygulamak ve Osmanlı sınırları içindeki ve dışındaki tüm Müslümanları birlik içinde tutmayı amaçlayan, Mehmet Akif'in Safahat'ı ile edebiyatta temsil edilen akımdır.

Turancılık — Türkçülük akımının Türkiye Türklüğü ile birlikte dünya üzerindeki bütün Türklerin siyasi ve kültürel birliğini savunan en geniş kapsamlı yönelimidir.

Halâskâr Zabitan — İttihat ve Terakki iktidarına karşı Haziran 1912'de kurulan muhalif subay grubudur. Hükümeti devirip Meclis'in feshedilmesinde etkili olmuşlardır.

Devr-i Sabık Edebiyatı — II. Meşrutiyet döneminde Sultan II. Abdülhamit ve istibdat rejimini her türlü olumsuzluğun kaynağı olarak gösteren, aydınların ortaklaşa ürettiği suçlama ve eleştiri ağırlıklı edebi eserlerdir.

Fecr-i Âtî — 20 Mart 1909'da kurulan, 'sanat şahsi ve muhteremdir' anlayışını benimseyen, Edebiyat-ı Cedide'nin devamı niteliğindeki II. Meşrutiyet'in ilk edebi topluluğudur.

Nesl-i Âtî (Nâyîler) — Fecr-i Âtî sonrasında ortaya çıkan, ferdiyetçi sanat anlayışını benimsemekle birlikte 'millîlik' vasfına da büyük önem veren genç edebi topluluktur.

Natüralizm — Pozitivist felsefeye dayanan, biyoloji, genetik ve tıp gibi bilimsel verilerin edebiyata uygulanmasını savunan, II. Meşrutiyet döneminde roman ve hikayede etkili olan akimdir.

Sembolizm — II. Meşrutiyet döneminde özellikle Fecr-i Âtî şairleri arasında yaygın olan, dış dünyanın gerçeğinden ziyade duygu ve izlenimlerin musiki ile ifade edilmesini amaçlayan edebi akımdır.

Adem-i Merkeziyet — Yerel yönetimlerin güçlendirilmesini ve merkezi idarenin yetkilerinin eyaletlere devredilmesini öngören, Prens Sabahattin tarafından savunulan idari sistemdir.

Teşebbüs-i Şahsî — Ekonomik alanda devletçilik yerine özel teşebbüsün ve bireysel girişimlerin desteklenmesini ve geliştirilmesini savunan liberal iktisat görüşüdür.

Şark Meselesi — Batılı güçlü devletlerin (Düvel-i Muazzama) Osmanlı İmparatorluğu'nun topraklarını paylaşmak ve devleti ayrıştırmak için izledikleri politikaların genel adıktır.